1951 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 26

18

J. R. VAN DE FLIERT

Een sedimentpakket wordt in zee gevormd als een horizontaal gelaagde afzetting. Op een zeker moment treedt in dit pakket plooiïng op en wordt het tevens boven zee uitgeheven, zodat er land ontstaat met geplooide gebergten, waarin de lagen mariene fossielen bevatten. Op dat nieuwe land zullen onmiddellijk de erosieve krachten gaan werken, die er op uit zijn het land te egaliseren. Dit min of meer afgebroken land („Ruïnes van een oudere wereld") verdwijnt vervolgens weer onder de zeespiegel, het landschap wordt zeebodem en nieuwe mariene formaties worden weer in horizontale lagen afgezet op de resten van de geplooide en verbroken oudere formaties. De geologische cyclus is daarmee compleet. Dit proces heeft zich niet éénmaal, maar herhaalde malen na elkaar in de geschiedenis van de aardkorst afgespeeld. Hutton zegt (Theory of the Earth, geciteerd naar Lyell, Principles of Geology, 3rd Ed., 1834): „The ruins of an older world are visible in the present structure of our planet and the strata, which now compose our continents have been once beneath the sea, and were formed out of the waste of pre-existing continents. The same forces are still destroying, by chemical decomposition or mechanical violence, even the hardest rocks, and transporting the materials to the sea, where they are spread out, and form strata analogous to those of more ancient date. Allthough loosely deposited along the bottom of the ocean, they become afterwards altered and consolidated by volcanic heat, and then heaved up, fractured and contorted". „By volcanic heat". Dat is dus volgens Hutton de motor van deze bewegingen. Ad 2. Hoewel Hutton nooit een gebied van actieve vulkanen onderzocht had, was hij tot de overtuiging gekomen, dat bazalten en vele dergelijke compacte min of meer kristallijne gesteenten stollingsproducten waren van een massa, die in gesmolten toestand door spleten in de oudere lagen naar boven, en dan onder zee tot afkoeling en stolling gekomen waren. Op grond van het feit, dat granieten dergelijke compacte volkristallijne gesteenten waren, zonder gelaagdheid, beschouwde hij ook deze als stollingsproducten van een vloeibaar magma. Hij vond in 1785 het onweerlegbaar bewijs van de juistheid van zijn opvatting, toen hij bij Glen Tilt (Grampians) waarnam, dat aders van rode graniet van een hoofdmassa uit zich in daarbovenliggende zwarte micaschisten en kalksteen vertakten èn dat aan het contact van de graniet en de kalksteen, die oorspronkelijk een sedimentgesteente was, de laatste over een zekere afstand veranderd was op een wijze, zoals hij die ook aan de contacten van de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen