1952 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 28

16

Dr J. LEVER

een dier te scheppen, dat alle gemeenschappelijke eigenschappen van de Vertebraten, dus van de vissen, amphibién, reptielen, vogels en zoogdieren, heeft. Zo'n dier zou b.v. een schedel hebben, opgebouwd uit de bij al deze dieren steeds weer voorkomende beenstukken, die de hersenen zou om,sluiten, waaraan men de verschillende onderdelen, gemeenschappelijk aan al deze dieren, zou moeten kunnen onderscheiden. Bovendien zou de kop van dit type de bekende kopzenuwen, de gepaarde ogen, neus, gehoororganen en een mond moeten bevatten. Men ziet hoe men zo de waargenomen overeenkomstige bouw als het ware in een model, ,,een type", kan weergeven. Nadat men dan zo'n oervorm, zo'n type, heeft opgesteld, komt de vraag hoe men de individuele vorm weer van zo'n type af kan leiden. Wanneer men b.v. het t3'pe vogel een korte snavel heeft gegeven, hoe kan men een vogel met een lange snavel hier van afleiden? Men kan dit doen door uit de vogelcollectie willekeurig vogels met toenemende snavellengte te nemen en deze op een rij te zetten. Door een gedachtenproces, „metamorphose" genoemd, kan men nu dus met behulp van een dergelijke „morphologische reeks" de individuele vorm van het „type" afleiden. Zonder nu verder in te gaan op de voor de verdere ontwikkeling van de biologie zeer belangrijk geweest zijnde door deze idealistische morphologic gevormde begrippen als morphologische homologie en analogie en de door haar gevonden structuurwetmatigheden, is de betekenis van deze wetenschap wel duidelijk. Zij was de constantie-biologie, die mei haar fundamentele begrippen type en morphologische reeks alle verschijnselen binnen de morphologic kon verklaren en benoemen. In latere jaren kwam nog de essentiële gedachte hierbij, dat ieder type ook een typische embryonale ontwikkeling be2;at, welke alle dieren, die van zo'n type waren af te leiden, door moesten maken. In ongeveer dezelfde tijd dat de idealistische morphologic de lei'ende wereld trachtte te verklaren, uitgaande van haar constantieideaal, kwam ook de morphologic op die, uitgaande van het geheel tegengestelde evolutie-ideaal, hetzelfde trachtte te doen. Hierbij was Lamarck de pionier. Bij hem vinden wij de „lex continui" voor het eerst consequent historisch vertaald in de biologie terug. Dit is gebeurd via Bonnet, waarvan bekend is dat hij de philosophie van Leibniz aanhing. Lamarck zegt ergens in zijn Philosophie Zoölogique (Ned. vert. p. XXVIII) van 1809: „Lang geleden dacht men dat er een soort ladder of trapsgewijze keten bestond tussen de verschillende levensvormen. Bonnet heeft deze mening ontwikkeld." Lamarck verhistoriseerde deze gedachte. Daarom vinden wij bij hem de vóór hem reeds meer dan 100 jaar practisch uit de wetenschap verdv/enen gedachte van de generatio spontanea weer terug. En

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen