1952 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 98

78

BOEKBESPREKING

Werkelijkheid, waarneming en theorie — Rede uitgespioken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleiaar in de natuurkunde aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op Vrijdag 23 November 1951 dooi Dl C C Jonker — J H Kok N V , Kampen 15 pp De totaalindruk, die deze rede bij het luisteren, to-^n ze uitgesproken werd, achterliet, n 1 dat hier zondei veel ophet, maar met diepe ernst, niet maar mcidendeel, maai de gehele rede door, „beginselen" bespioken werden, zondei dat vooi zover ik me hermneien kan, dat wooid ook maar eenmaal genoemd is, werd bij het lezen en herlezen, ik mag wel zeggen, bij het bestuderen, weldadig bevestigd Gemakkelijke lectuui i deze voordracht zekei met, evenmin als ze JIJ het horen, hoe boeiend ook, gemakkelijk te verwerken was, zelfs al zijn, zoals de auteur zelf opmerkt, vele malen belangrijke vragen slechts oppervlakkig aangeroerd of terzijde gelaten Maar wie volop ernst wil maken met wat „werkelijk bestaan" van het geschapene eigenlijk zeggen wil, zal in de voordracht vele instructieve, verhelderend-critische opmerkingen en beschouwingen vinden „Bestaan electronen nu werkelijk'" is een viaag, die menigeen zich zelf en andei en telkens weer stelt en die slechts een toespitsing is van de meer algemene vragen, wat ,,werkelijk bestaan" betekent en wat de waarde en zm van onze kennis is Twee opvattingen worden nu in het bijzonder door Prof Jonker nadei bekeken en geciitiseeid volgens Mach en diens aanhangers zou kennis verkregen vvorden doordat indi ukken van buiten op het blanke scherm van de menselijke geest geworpen worden, die dan door dien geest geordend wolden Volgens Pomcare wordt de orde in de buitenwereld van binnen uit gecreëerd en legt de mens zelf deze oide m de kennis over de buitenwereld Daartegenover probeert nu de auteur, uitgaande van het standpunt, dat de mens, m de schepping levend, daarover adequate kennis verkrijgt, meer m detail na te gaan hoe de mens deze kennis verkrijgt Üiteiaard is het niet de bedoeling van een aankondiging de opmeikmgen, die de auteur maakt, te reproduceren In een paai woorden gaat dat niet Het is er hiei slechts om te doen ei de aandacht op te vestigen En dan wordt tevens de hoop uitgesproken, dat Prof Jonker gelegenheid zal vinden zijn denkbeelden nadei uit te werken „Geloof en Wetenschap" zal ze gaarne ruimte bieden Misschien kan dan tevens de vraag beantwoord worden, die meermalen bij mij opgekomen is, of m dat kleine, zo vaak gebruikte woordje „adaequaat" niet iets van het eigenlijke probleem weggestopt woidt „Gelijk gemaakt aan", ,,aangepast: aan", ja, maar w a a r a a n ' En wat is het criterium voor het ,,gelijk" zijn, voor het „passen" ' H R W

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen