1952 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 77

BOEKBESPREKING

61

sindsdien verschenen ettelijke andere boeken van zijn hand over medisch-historische onderwerpen. Ook de vroegere Nederlandse medici trokken de aandacht van dezen bekenden medico-historicus. In het voor ons liggende werk vinden we dan ook veel, wat reeds elders in de werken van Baumann te vinden is. Dit is geen enkel bezwaar, aangezien hier de stof anders gerangschikt en behandeld wordt. Eerst bespreekt de schrijver de opkomst der Nederlandse geneeskunde, daarna Pieter van Foreest, enkele bekende geneesheren uit de 17de eeuw, vervolgens anatomen, chirurgijns en vroedmeesters, om dan een hoofdstuk aan Boerhaave te wijden, en daarna in een tweetal hoofdstukken den lezer tot het begin onzer eeuw te brengen. In het geheel komen alle bekende figuren uit de 17de, 18de en 19de eeuw naar voren. Het is alsof Baumann ons door een ,,Ahnen galerie" leidt en van ieder der voorouders het voornaamste van leven en werkzaamheid vertelt: een anecdote, een bijzondere gebeurtenis, een ontdekking, etc. Men treft onvermijdelijkerwijze vrij veel jaartallen aan en de opsomming der vele wetenswaardigheden werkt soms wat vermoeiend, zoals een museumbezoek vermoeiend is. Het is geen boek om in één adem door te lezen. Het werk doet soms wat „korrelig" aan,, hoewel de schrijver zijn best heeft gedaan verbanden te leggen en overgangen te vinden. De eenvoudige opzet beantwoordt niet aan een grootse conceptie. Wanneer men er echter over nadenkt hoe men zulk een werk anders zou kunnen opzetten, beseft men, dat de schrijver niet zo heel gemakkelijk een ander stramien had kunnen kiezen. Taal en stijl verraden op iedere bladzijde de identiteit van den schrijver. De zinnen lopen soms enigszins stroef door een wat ongewone woordschikking, terwijl een voorliefde voor bepaalde woorden (evenwel, gewis) opvalt. Dit boek voorziet in een behoefte; het geeft een zeer deskundige oriëntering in het verleden onzer kunst hier te lande. Het is fraai en rijk geïllustreerd, en is voor iedere medische boekerij in Nederland een aanwinst. Op bladzijde 147, achtste regel van boven, moet in het midden met een nieuwe alinea begonnen worden. Howard W. Haggard: Van Medicijnman tot Geneesheer. Vijftig eeuwen strijd voor zieke en kraamvrouw. Vertaald en bewerkt door Mr Dr W. Schuurmans Stekhoven. 287 bladzijden. G. J. A. Ruys' Uitgevers Mij., Amsterdam, gebonden ƒ 9.75. De ondertitel geeft beter den inhoud weer dan de hoofdtitel, al komt daarin ook reeds de voorkeur tot krasse uitspraken uit, die het boek als geheel enigszins kenmerkt: 25 eeuwen waren ook voldoende geweest! Elders (p. 278) wordt bij voorbeeld gezegd, dat reeds 2 a 3 millioen jaren mensen op de aarde wonen — een uitspraak, die ook vele praehistorici, die niet op duizend jaar kijken, toch niet voor hun rekening zouden willen nemen. Nog een voorbeeld: onder verwijzing naar de grote verbeteraars der verloskunde, wordt op blz. 16 gezegd: „Elk kind, dat heden ten dage in leven blijft en elke vrouw, die een kind gezond ter wereld brengt, verhoogt hun roem". Welk een overdrijving! (Onze vrouw Schraders (1655—1746) hielp 4000 kinderen ter wereld in haar loopbaan, en verloor slechts 15 moeders). Op dezelfde bladzijde wordt gezegd, dat de moderne vrouw bij de baring veel minder lijdt dan ooit door haar primitieve zusters van 2500 jaar geleden maar gedroomd werd. Dit staat zeker nog te bezien, en dichter bij de waarheid is waarschijnlijk, wat nog geen volle bladzijde verder staat, namelijk, dat de primitieve vrouw over het algemeen gemakkelijk baart!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen