1952 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 44

32

BOEKBESPREKING

Prof. Dr A. Pannekoek: De groei van ons wereldbeeld. Uitgave Wereldbibliotheek, Amsterdam. Prijs gebonden ƒ 15.75. Prof. Pannekoek, emeritus-hoogleraar van de Stedelijke Universiteit te Amsterdam, heeft een geschiedenis van de sterrenkunde in het licht gegeven. Een dergelijk boek bestond tot dusver in het Nederlands niet. De auteur heeft met deze uitgave daarom een grote dienst bewezen aan allen in ons land — en dat zijn er velen — die zich voor de sterrenkunde interesseren. Vroeger moesten zij zich met buitenlandse boeken over dit onderwerp tevreden stellen. Het is verheugend, dat het tegenwoordig blijkbaar mogelijk is een werk als dat van Pannekoek in onze eigen taal te laten verschijnen. Dit werk is een sprekend bewijs van de grote vitaliteit van deze bijna 80-jarige astronoom. Het lezen ervan is een groot genot. Men bemerkt onmiddellijk, dat dit geen compilatiewerk is. De schrijver staat ver boven de stof. Hij ziet de grote lijnen en weet die in zijn boek duidelijk uit te st;ippelen. Veel boeken over de geschiedenis van de sterrenkunde beginnen bij de Griekse wetenschap. Prof. Pannekoek gaat echter uitvoerig in op de betekenis van de Babylonische en Egyptische astronomie. Men kon dit van hem, die zelf over deze onderwerpen belangrijke onderzoekingen heefit gepubliceerd, moeilijk anders verwachten. Dit boek is een betrouwbare gids voor wie zich in de ontwikkeling van ons wereldbeeld wil verdiepen. De na 1945 gedane ontdekkingen zijn er nog niet in opgenomen. In sommige beschouwingen komt de levensovertuiging van de auteur om de hoek kijken. Dan treft het ons pijnlijk, dat de levensbeschouwing van deze man, die zulk een sieraad van de Nederlandse wetenschap is, niet de onze is. W. J. A. Schouten. Dr A. C. Drogendijk: Het wezen, de oorzaak en het doel van de slaap. Geneeskundige Bladen. 44e reeks VIII. Uitgave: De Erven F. Bohn N.V. 1950. Prijs ƒ 1.50. Vele onderzoekers zijn gefascineerd door het interessante en moeilijke probleem van de slaap, haast even boeiend als het leven zelf. Het getuigt van durf en studiezin om dit nog in wezen zo weinig bekende terrein te betreden en de schrijver, een goed compilator, geeft ons een overzicht van de stand van zaken, zonder ons inzicht direct te verrijken. Wanneer hij het begrip slaap tracht te omschrijven, wordt het wezen van de slaap naar zijn verschijnselen gekarakteriseerd als een relatieve rusttoestand van het centrale zenuwstelsel, naar zijn oorzaak beschouwd als een remmingstoestand, periodiek teweeggebracht door het overdag gevormde hypnotoxine, en naar zijn doel gedefinieerd als een toestand van energie assimilatie, noodzakelijk om het verbroken evenwicht tussen katabole en anabole processen in het lichaam te herstellen. Hoewel de slaap als een psychosomatisch verschijnsel wordt gezien, laat de schrijver aan de psychologische kant te weinig recht wedervaren en men is niet klaar door bijv. te spreken over de phantastische theorie van Stekel. Wanneer gehandeld wordt over het verschijnsel der periodiciteit, mis ik o.a. de onderzoekingen van Herz over slaap en triphasie bij de mens. De pathologie van de slaap wordt praktisch niet besproken, evenmin de existentiële zijde. Bij vele mensen bestaat een angst voor de slaap, men vreest de bewusteloosheid, de overgave, de atonie (slaap heeft met slap, ontspanning, te maken) en de tyrannie van het onbewuste. Ik geloof, dat via de pathologie ons inzicht in de slaap zeker verdiept, kan worden. Dit neemt niet weg, dat Drogendijk verdienstelijk werk heeft gedaan door de verschillende theorieën kritisch te beschrijven en zijn vlot geschreven studie is een uitstekende hulp voor ieder die zich over het vraagstuk van de slaap in korte tijd wil oriënteren. Dr L. VAN LOON.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen