1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 255

HET PROBLEEM VAN DE BEVOLKINGSGROEI

225

Aangezien de toename van een bevolking in eerste instantie resulteert uit het voordelig verschil tussen geborenen en overledenen, ligt het wel zeer voor de hand, dat men elk jaar het aantal geboorten en tevens het aantal sterfp'evallen telt; hieruit vloeit dan zonder meer het natuurlijk accres der bevolking voort. Wie echter dieper tot de kern van het vraagstuk wenst door te dringen, kan met deze zogenaamde absolute cijfers zeker niet volstaan. Wil men bij voorbeeld twee bevolkingen uit hoofde van geboorte en sterfte vergelijken, dan zeggen de absolute cijfers heel weinig; in elk geval dient men daarnaast mede de hoegrootheid van de beide bevolkingen in aanmerking te nemen. Maar ook twee even grote bevolkingen mag men op grond van absolute geboorte- en sterftecijfers zonder meer niet vergelijken; de samenstelling van de beide bevolkingen en voorts de leeftijdsopbouw kunnen immers essentiële verschillen aanwijzen, zodat de beoogde parallel te enen male mank gaat. Daarom drukt men de nataliteit en de mortaliteit bij voorkeur in relatieve cijfers uit. Als (relatief) geboortecijfer gebruikt men algemeen de navolgende breuk : aantal geboorten in het betreffende kalenderjaar vrni TT-— X 1000 gemiddeld aantal mv/oncrs zodat men het aantal geborenen per 1000 der gemiddelde bevolking als uitgangspunt kiest. De grootte der gemiddelde bevolking is dan de halve som van het aantal inwoners per 1 Januari en dat per 31 December. Met zulke geboortecijfers opereert de demograaf menigmaal, omdat zij zich eenvoudig laten becijferen en ook voor vergelijkingsdoeleinden vatbaar zijn. Intussen worden zij door een groot bezwaar gedrukt; het verdient met betrekking tot relatieve grootheden aanbeveling, dat de noemerelementen allen tot het tellertotaal bijdragen, doch zulks is bij de bovengenoemde breuk stellig niet het geval. In de noemer immers treedt de gehele bevolking op, terwijl de geboorte uitsluitend door de personen op de vruchtbare leeftijden wordt bepaald. Om deze reden construeert men naast het genoemde geboortecijfer veelal een zogenaamd vruchtbaarheidscijfer aan de hand van de volgende breuk: aantal geboorten in het betreffende kalenderjaar

' y 1000 gemiddeld aantal vrouwen van 15 tot 49 jaar zodat men het aantal geborenen per 1000 der gemiddelde vrouwen-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen