1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 247

HET PROBLEEM VAN DE BEVOLKINGSGROEI i) door J. P. VAN ROOIJEN

Sinds de jongste wereldoorlog verschijnen in tijdschriften en dagbladen, en zelfs vrij regelmatig, min of meer uitvoerige beschouwingen omtrent het vraagstuk van de bevolkingstoename. Sommige schrijvers beperken zich daarbij vrijwel of geheel tot de situatie in Europa, terwijl andere scribenten de uitbreiding van de wereldbevolking in het oog vatten. In het algemeen kan men daarbij een duidelijk pessimistische toon beluisteren; in enkele publicaties wordt zelfs onomwonden te kennen gegeven, dat het tempo van de groei der mensheid in tal en last, de wereld met rasse schreden naar een noodtoestand voert. Overigens is deze belangstelling voor de numerieke aspecten van de demografie stellig niet nieuw. Ook na de eerste wereldoorlog kon men een merkwaardige interesse voor het probleem van de bevolkingsgroei constateren, doch toen heeft zich binnen betrekkelijk korte tijd in West-Europa een radicale wijziging van de interpretatie der beschikbare bevolkingscijfers voltrokken. Terwijl in de twintiger jaren evenals nu het waarschuwend geluid voor overbevolking allerwegen werd vernomen, beleefde men in de loop van het derde decennium reeds de volledige omslag, want toen klonk veelszins de angstkreet, dat uit hoofde van sterk dalende geboortecijfers de volkeren van West-Europa eerlang in aantal zouden afnemen, waardoor onze cultuur onberekenbare schade zou ondervinden. Gaan wij nog iets verder in de historie terug, dan merken wij op, dat ook in de vorige eeuw een belangrijk gedeelte van de demografische literatuur aan het vraagstuk van de bevolkingstoename was gewijd, doch toen ging het voornamelijk over de beschouwingen, die aan de theorie van Malthus konden worden vastgeknoopt. In het jaar 1793 gaf de revolutionair gezinde Engelsman William Godwin een geschrift uit onder de titel ,,Political Justice", in 1797 gevolgd door zijn „Enquirer". Hierin werd op voetspoor van de ideeën der Franse revolutie de heersende economische misère aan de scheefgetrokken maatschappelijke verhoudingen geweten. Over deze zienswijze ontwikkelde zich tussen vader Daniël Malthus en zoon Thomas Robert Malthus een gedachtenwisseling, die niet in eensgezindheid

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen