1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 64

50

R. L. KRANS

1. er bestaat een realiteit buiten ons; 2. het is mogelijk de wereld van onze zintuigervaringen te begrijpen; 3. de physische concepties van de theorie zijn niet de werkelijkheid zelve, doch zij zijn bedoeld om met de werkelijkheid te corresponderen Van een theorie moet men niet verlangen dat ieder element ervan verifieerbaar is, maar er moeten verifieerbare conclusies uit voortvloeien. Omgekeerd moet wel ieder verifieerbaar element in de theorie vertegenwoordigd zijn. , IJ Als aan de laatst genoemde voorwaarde niet voldaan is, acht E i n s t e i n de theorie niet compleet. Deze voorwaarde is voor E. het uitgangspunt van zijn critiek op de mening van de quantumtheoretici, dat de statistische opvatting van de quantummechanica de uiteindelijke is. Hij voert hiertegen aan, dat een enkel radioactief atoom op een zeker tijdstip zijn deeltje uitzendt. Men kan in principe dit atoom in het oog houden en het tijdstip van uiteenvallen registreren. Dit verifieerbare feit heeft echter niet een analogon in de theorie, omdat deze alleen maar het gedrag van ensembles van radioactieve atomen beschrijft, zodat voor het beschouwde atoom slechts de waarschijnlijkheid van het uiteenvallen in de theorie voorkomt. Aan dit strijdpunt is een belangrijk deel van het boek gewijd. B o h r geeft een historisch overzicht van de vele discussies, die hij met E. er over gehad heeft. Verder bestrijden P a u l i , B o r n , H e i t i e r en M a r g e n a u , E i n s t e i n s mening. Aan het slot van het boek beantwoordt E. de opmerkingen, die over de volledigheid van de quantummechanica gemaakt zijn, uitvoerig; hij handhaaft zijn mening, dat de quantummechanica niet volledig is. E i n s t e i n is overtuigd dat zijn opvatting, dat de natuur rationeel begrepen kan worden, zelf allerminst rationeel te grondvesten is. Evenmin als men dat kan doen met de uitgangspunten voor ethische oordelen. De aanvaarding van dergelijke regels van fundamentele betekenis behoort tot het terrein van de religie, de cosmische religie, zoals E. het noemt. Hij laat zich hierover als volgt uit: Slechts zij kunnen natuurwetenschappelijk bezig zijn, die gedreven worden door begeerte naar waarheid en naar begrijpen. Van deze begeerte ligt echter de bron in de godsdienstige sfeer. Hier behoort ook het geloof, dat de natuurwetten rationeel zijn, dat de wereld

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen