1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 164

142

G. A. LINDEBOOM

Hier komt tot uiting, hoe naast de wijsgerige opvattingen van den tijd (zoals bijvoorbeeld in die der romantische philosophic en geneeskunde in het begin der negentiende eeuw), op de vorming van het ziektebegrip vooral de nieuw verworven kennis van invloed is. Onder den indruk van nieuwe verworvenheden is het beperkte menselijk verstand al te zeer geneigd andere gegevens te vergeten of te veronachtzamen, om alleen te zien, wat juist nu voor ogen is. Toen de psychiatrie nog geïmponeerd was door de anatomische afwijkingen, die men bij geestelijk gestoorden soms in de hersenen kan aantreffen, dacht zij niet meer aan de mogelijkheden ener psychotherapie. Geboeid door dat, wat vlak voor ogen was, vergat ze een ervaring, die bijna zo oud is als de mensheid zelf. Ten tijde van de opkomst der bacteriologie in de tweede helft der vorige eeuw, vond men in de bacillen de ziekteverwekkers, en was men geneigd deze geheel als de ziekte-oorzaak te beschouwen. Het aetiologische ziektebegrip kwam op, dat leidde tot de verwaarlozing van allerlei praedisponerende momenten. En zo heeft het ene ziektebegrip het andere afgewisseld. Verscheidene bleven nog ongenoemd. Er klinkt enige resignatie, misscliien ook enig medelijden in, wanneer van Loghem over het doen, zoals van ons thans, in dezer voege schrijft: „Men breekt zich wel eens het hoofd met de omschrijving van het begrip ziekte" 7). In vertrouwen op de sterke aanleg van Uw hoofden, wil ik toch nog een enkele opmerking hierover maken. Men kan het ziektebegrip ook trachten te benaderen vanuit zijn tegenhanger, dat van gezondheid. Maar ook dit is uiterst moeilijk te omschrijven. Al spoedig is men geneigd het te vereenzelvigen met dat der normaliteit, met wat normaal is. Maar ook zo verwart men zich dra in grote moeilykheden. Wie onzer heeft nog een volkomen gaaf gebit? Het abnormale, zieke gebit is in West-Europa eigenlijk normaal. En ook zonder een gebit, of als men een teen of vinger mist, of zelfs wanneer een nier is weggenomen, is men niet ziek, doch is gezond, zij het met een defect. En de oude juffrouw, die dagelijks haar thee van sennapeulen trekt om haar hardlijvigheid te bestrijden, is daarom toch niet ziek, maar heeft een kwaal. Gezondheid verdraagt zich blijkbaar met verschillende afwijkingen. Ook het subjectieve gevoel is niet maatgevend. Er zijn mensen, die zich voortdurend ziek melden, en toch niet ziek zijn, althans niet lichamelijk. Bij kinderen spreekt men dan van schoolziekte. Het is overigens merkwaardig, dat deze schoolziekte alleen op de lagere en

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen