1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 166

144

G. A. LINDEBOOM

saliteit in de beschouwing van het ziektegebeuren. De behoefte om de oorzaken der verschijnselen te leren kennen, rerum cognoscere causas, is misschien de machtigste prikkel tot het werk der wetenschap, maar ook inhaerent aan heel ons denken. De causaliteitsbehoefte is diep geworteld in den menselijken geest. Zo dringt ze zich ook bij den zieke zelfs dikwijls met kracht naar voren. Het is soms bijna irriterend, dat de eerste vraag, die een patiënt na het onderzoek den dokter stelt, dikwijls luidt: „Hoe kom ik daar nu toch aan? Wat is de oorzaak van mijn klacht?", inplaats van de toch meer voor de hand liggende : „Hoe kom ik er af?" De patiënt zoekt de oorzaak van zijn ziekte overigens steevast buiten zichzelf. De voornaamste, die hij kent, zijn : ongeval, kouvatlen, schrik, dieetfout en. . de verkeerde behandeling van den dokter ^). Hoe dit ook zij — het is merkwaardig dat het dikwijls een zekere rust geeft, wanneer de een of andere oorzaak is aangewezen, of wanneer van een complex onbegrepen klachten en verschijnselen de oorzaak — of wat men daar dan voor houdt — is gevonden. Voor den patiënt is voorts belangrijk het besef, dat zijn dokter weet, hoe de vork in de steel zit, wat hem scheelt. Intussen is ook in de pathologie de kennis van de ziekte-oorzaken van het allergrootste belang. Immers eerst dan kan er sprake zijn van een wetenschappelijk verantwoorde behandeling. Weet men de oorzaak ener ziekte niet, dan kan men alleen de symptomen bestrijden. Een behandeling, die zich aUeen richt op het ziekteverschijnsel, is een symptomatische. Wie hoge koorts heeft, kan een koortswerend middel, bijvoorbeeld aspirine, krijgen, dat het verschijnsel wegneemt, zonder dat het eigenlijke ziekteproces er door wordt beïnvloed. Het ideaal der geneeskunde is echter de causale therapie. Als de koorts op malaria berust, is de toediening van het de parasieten dodend chinine een causale behandeling. Mitsdien staat het causale denken in de geneeskunde in hoog aanzien, zo hoog, dat de vraag naar de draagwijdte en toereikendheid van het gehanteerde causaliteitsbegrip in de pathologie zelden wordt gesteld. Toch is daar alle reden voor. Ook het begrip ziekte-oorzaak moet aan zekere eisen en kenmerken voldoen. Wordt het niet scherp omschreven en met kritischen zin gehanteerd, dan dreigt het gevaar van een ontijdige, niet gemotiveerde gevolgtrekking. Dit bleek bij de opkomst der bacteriologie. In de jacht op de ziekteoorzaak scheen een rustpunt bereikt te zijn, men had de ziekte-oorzaak als het ware in handen, ze was netjes gekleurd onder het micros-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen