1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 160

138

G. A. LINDEBOOM

veel bestaansrecht als toen zij 25 jaar geleden werd geuit 3). Natuurlijk zijn wel verzachtende omstandigheden aan te voeren bij de beoordeling van dit euvel, in zoverre als de geneeskundige steeds werkt onder den drang van het ogenblik. Voortdurend is de nood, de nood van de lijdende mensheid, hem opgelegd. En aan de geneeskunde als een op de practijk gerichte wetenschap ontbreekt als het ware de tijd en de rust voor voldoende bezinning op haar methoden en begrippen. Het feit van het gemis aan denktucht door denk-oefening is echter niet te ontkennen. Kenmerkend voor het nog onbevredigende in de begripsvorming der pathologie is het feit, dat enige jaren geleden een praktiserend zenuwarts zich opmaakte in een geschrift de hoofdbegrippen der pathologie te omschrijven 4). Hij was er van overtuigd, dat definities in de pathologie niet alleen nodig zijn voor spitsvondige disputen en twistgeschriften of wel voor diepzinnige beschouwingen. Maar hij wist ook, dat het handelen over begrippen en definities in den eigen medischen kring dikwijls op een zeker verzet en afweer stuit, omdat de drang tot helder en scherp denken soms wrevelig maakt. Dies mag ik mij gelukkig prijzen, bij de behandeling van een zo delicate materie, die eigenlijk een nadrukkelijke oproep tot zelfbezinning in de pathologie is, me voor een gehoor van alle faculteiten geplaatst te zien. De arts staat in de werkelijkheid, en heeft het met de werkelijkheid te doen. Die werkelijkheid is de zieke mens, die zijn hulp vraagt. Als die werkelijkheid aangeduid wordt als een geval van longontsteking, is er reeds een begrip ingevoerd. De wetenschap heeft te doen met begrippen omtrent de werkelijkheid, en formuleert zó o.a. haar oordelen. De verhouding tussen werkelijkheid en begrip is voor het laatste essentieel. Het begrip, dat met een woord als met een symbool wordt aangeduid, is immers geen verzinsel, geen fictie maar een product van de werkzaamheid van ons verstand met de aan de werkelijkheid ontleende bewustzijnsinhouden, een vrucht van het abstraherend vermogen van den menselijken geest. Aan haar begin staat de wetenschap voor een chaotische en onoverzienbare veelheid van verschijnselen. Zij wil deze leren kennen en beheersen, en tracht dat te doen door analyse en abstractie. De ordenende werkzaamheid van het denken gaat daarbij te werk door het scheppen van begrippen, waardoor een menigte van verschijnselen, die anders niet zijn te overzien, worden aangeduid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen