1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 165

BEGRIPSVORMING IN DE PATHOLOGIE

143

middelbare, niet op de hogeschool, althans niet de bijzondere schijnt voor te komen ! Anderzijds worden er bij een massa-onderzoek steeds enkelen gevonden, die zich volkomen gezond gevoelen, en toch ziek zijn, soms ernstig ziek. Ook zo komen we niet zo licht tot een scherpe omsclirijving van wat ziekte is. De geneeskunde is in feite eigenlijk nog steeds op zoek naar een aanvaardbaar ziektebegrip, dat de gehele werkelijkheid kan dekken. Er dreigt steeds weer een zeker gevaar van hypostasering. Reeèl bleek dit in de romantische periode der geneeskunde met haar ontologisch ziektebegrip, die de ziekte als een wezenlijk bestaand iets, een entiteit beschouwde. Eigenlijk voeden we die gedachte nog steeds een weinig, wanneer we zeggen, dat iemand een bepaalde ziekte heeft. De Fransman drukt zich beter uit, wanneer hij zegt, dat iemand z'n ziekte maakt -.il fait une pneumonie, hij maakt een longontsteking. De zieke is niet eens mens plus iets, wat we ziekte noemen, maar juist een ziek mens. De gehele mens is in de ziekte betrokken. Er zijn geen ziekten, slechts zieke mensen. Met dit zo dikwijls aangehaalde woord tracht de geneeskunde eerst thans wezenlijk ernst te maken. De nieuwere psychosomatische geneeskunde was aanleiding tot een poging het ziektebegrip een menskundig, anthropologisch voorteken te geven. Van nosos schommelt de naald naar pathos. Dat betekent niet, dat men niet van ziekten, zoals ik in den aanvang noemde, longontsteking, verkoudheid, typhus zou mogen spreken. Maar met deze namen tracht men slechts bepaalde processen te benoemen, wier beloop veelal veel overeenkomst vertoont. Ze betekenen een schematisering, die voor de herkenning en waardering van den toestand van den lijder een grote heuristische waarde hebben, maar ze doen te kort aan de individuele werkelijkheid. Ik ben dus, al moet ik de algemene pathologie doceren, nog niet eens in staat U precies te zeggen, wat ziekte nu eigenlijk is. De vorming van dit begrip heeft nog niet zijn beslag gekregen, en dat zal, om nog eens met van Loghem te spreken, nog veel hoofdbrekens kosten. Zo is het ook met andere begrippen uit de pathologie. Zoeven is het aetiologisch ziektebegrip ter sprake gekomen. Dit brengt mij op het begrip, dat in het ziektekundige denken een grote, bijna overheersende rol speelt, dat van de ziekteoorzaak, wil men van de eau-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen