1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 44

So

G. A. LINDEBOOM

(door Weisz en English 6)) de taak toebedacht nauwkeurig de aard en natuur van de verhouding tussen psychische emoties en lichaamsfuncties te ontdekken, anders gezegd : de correlatie van psychische en somatische verschijnselen bij ziekte nader te bestuderen. Uitgaande van de verspreide gegevens over den invloed der ziel bij Hchamelijke ziekte, aanknopend bij de leer der voorwaardelijke reflexen, die verschijnselen als het „watertanden" proefondervindelijk toelichtte, vond ze haar grondslag in de psycho-physiologie van de emotie. Het gevoelsleven van den mens is, als de zee, in rusteloze deining; telkens wordt het bewogen door de rukwinden der emoties. Van de lichamelijke verschijnselen, waarmede ze steeds gepaard gaan, speelt een aantal zich af voor het oog van den ander: de bewegingen, de pupilverwijding, de werking van traan- en zweetklieren, het kippenvel — een aanzienlijk deel echter speelt zich af aan de inwendige, vegetatieve organen boven en onder het middenrif. De werking dezer organen en hun fijn afgestemd samenspel wordt beheerst door het autonoom werkende vegetatieve zenuwstelsel. Claude Bernard, de grondlegger der moderne experimentele physiologic, achtte het een wijze beschikking van de natuur, dat deze aldus de verrichting dier organen aan onze wil heeft onttrokken. Wat zou er anders van het organisme terecht komen ! Maar daartegenover staat, dat hun functie voortdurend wordt beïnvloed door onze gevoelens. Hier, in deze vegetatieve sfeer, werken de aandoeningen zich machtig uit; hier worden hart en nieren geprikkeld; en hartslag en ademhaling, darmwerking en leverfunctie weerspiegelen elk op hun wijze den golfslag, die het gemoedsleven beweegt. Hoe goed wisten de Ouden dit reeds, toen ze het autonome zenuwstelsel het sympathische noemden — wij zien het thans, na langen tijd, opnieuw met verrassing. Maar de voorstelling, alsof de werking der aandoeningen hiertoe beperkt zou blijven, is geheel onjuist. Zij straalt uit naar de lichaamsgebieden en -verrichtingen, die normaliter via het willekeurige zenuwstelsel onderworpen zijn aan verstand en wil. Zo'als de mens in de emotie de controle over zich zelf, over het geheel, kan verliezen, zo verliezen deze functies in de emoties ten dele die controle van het denken en willen, en misschien reageren de willekeurige spieren daarbij wel steeds even sterk mede. Wie op een rustige wandeling peinzend een kloek besluit neemt, bemerkt 'eerst even later, dat zijn pas veerkrachtiger en sneller is geworden. Deze psychomotoriek vindt bij de hevige aandoeningen zijn eruptieve uitingen. Men trappelt van ongeduld, beeft van angst,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen