1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 296

266

BOEKBESPREKING

volgens de orde van de Schepper tot het leven van zijn schepsel behoort en dus voor dit leven noodzakelijk is (Karl B a r t h ) ' Volgens het Calvinisme IS deze stelling beslisx onjuist, want volgens haar is de dood tegennatuurlijk, de bezoldiging der zonde, de laatste vijand, die te niet moet worden gedaan Is het waar, dat het huwelijk als nieuw organisme en daarmede onderworpen aan de algemene levenswetten van alle organismen, ook deel krijgt aan het eeuwige leven' O i niet, want de H Schrift leert uitdrukkelijk, dat met het vergaan van deze bedeling ook het huwelijk zal ophouden te bestaan Zij uiteindelijk nog vermeld, dat een zeer uitgebreide bibliographie (met met minder dan 303 nummers) de wetenschappelijke waarde van dit boek zeer verhoogt DROGENDIJK Dr P J Bouman Revolutie der Eenzamen. Spiegel van een tijdperk. 3e druk Uitg v Gorcum en Comp N V , Assen Prijs ƒ 6 90 geb Anndre Maurois heeft m zijn boek , Magiciens et Logiciens" enige belangrijke dingen gezegd over de historie als weteiibchap In een boeiend essay over de Engelse historieschrijvei Lytton Stiachey (vooral vermaard geworden door zijn boek over Queen Victoria) haalt hij diens mening aan over het wezen der geschiedschrijving Wat zijn de kwaliteiten waaraan deze moet voldoen'' En kort en bonaig antwoordt Strachey „1 Aptitude a absorber les f aits 2 Aptitude a les exprimer 3 Et un parti pris" Voor hij zich zet tot geschiedschrijving, moet iedere „historiën avoir son point de vue" Hoe menigvuldig de documenten ook zijn, aie men raadpleegt, nooit kan men ze alle tot zijn beschikking hebben, vooral niet wanneer het gaat om een vrij ver verleden en ondanks alle nauwgezetheid zal toch veelal de waarheid niet te grijpen zijn En dat geldt nog veel meer wanneer men bedenkt dat soms het meest essentiële met m de voorhanden documenten te vinden is Er zijn vaak zovele bescheiden en de feiten daarin zo tegenstrijdig, dat het beslist nodig IS voor de historieschrijver om een keus te doen en zodra hij die gedaan heeft, is er van objectiviteit geen sprake meer Daarom is het incorrect om het woord wetenschap te gebruiken als men van historie spreekt Wat geschiedschrijving in ieder geval wel is of althans kan zijn aldus Maurois, is een „kunst" In dezelfde geest spreekt Brugmans m zijn „Crisis en roeping van het Westen" „Er zijn m het historische leven niet alleen gebeurtenissen er zijn vooral samenhangen van gebeurtenissen, die op hun innerlijke waarden worden getoetst en alleen hun betekenis krijgen door wat vooraf gaat en volgt De datum van Goethe's dood is alleen belangrijk omdat de Faust geschreven was, en de datum van Goethe's geboorte kon pas veel later, na de verschijning van Werther enige betekenis krijgen Het heden heeft geen ander relief dan wat het ontvangt van verleden en toekomst Maar als men het zo uitdrukt wie zal dan nog ontkennen, dat de historicus werkt met onbecijferbare waardeschattingen' Egon Friedell heeft daarover m het begin van zijn biillante Kulturgeschichte der Neuzeit frappant juiste dingen gezegd „sobald die referierende Geschichtschreibung versucht, eme Wissenschaft zu sein, hort sie auf objeetiv zu sem, und sobald sie versucht, objectiv zu sem, hort sie auf eme Wissenschaft zu sem" Inderdaad met m de vaststelling van feiten ligt het wetenschappelijk element Wanneer men eenmaal die subjectiviteit erkend heeft als kenmerk der wetenschap zelve, kan men eindelijk vrij werken " Wanneer men het prachtige boek van Prof Bouman heeft gelezen, komt men inderdaad tot de conclusie, dat het subjectieve vorm en uitdrukking geven, belangwekkender en van meer waarde is bij de geschiedschrijving dan elke poging om objectief feiten en data vast te leggen en ook, dat op deze wijfee een kunstwerk ontstaan kan

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen