1953 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 24

12

C. C. JONKER

contradicties zijn. Naast zeer waardevolle gedachten komt men uitingen tegen, die men niet anders dan met de grootste verbazing kan tegemoet treden. Uit alle gegevens blijkt dat Hermanides, door een sterke geloofsovertuiging gedreven, de noodzakelijkheid ziet om positief stelling te nemen tegen de ongelovige wetenschap. Door zijn welsprekende en gevoelige toespraken sleept hij zijn hoorders mede en zegt dan verrassende dingen. Zet hij zich echter tot een systematische ontwikkeling van zijn gedachten, dan raakt hij verward, verliest zijn élan en komt hij er toe tot grondslag van de Christelijke wetenschap te verklaren : het door de scholastiek gezuiverde stelsel van Aristoteles. De ontevredenheid met de toenmalige wetenschap komt volgens Hermanides voort uit de mening, dat men rekening moet houden met God, Die de wetenschap aan de mensen gegeven heeft, en dus ook met Diens geopenbaarde Wil. Hierdoor ontstaat de Christelijke of gelovige wetenschap die gebaseerd is op het Christelijk geloof. Deze laatste formulering is niet toevallig. Hermanides ziet n.l. slechts drie mogelijkheden: Ie. Geloof en wetenschap hebben niets met elkaar te maken; 2e. Geloof rust op de wetenschap; 3e. Wetenschap rust op het geloof. Deze laatste uitspraak wordt nergens systematisch uitgewerkt en is dus blijkbaar enerzijds te zien als de geloofsbelijdenis van de wetenschapsmensen, die willen ac^ntuëren dat zij hun geloof niet afhankelijk van de resultaten der wetenschap willen stellen. Anderzijds wordt geponeerd : waar de natuurwetenschap ophoudt, begint het geloof, hetgeen tot gevolg heeft, dat aan onze kennis grenzen gesteld worden. Wij moeten ,,niet wijs willen zijn, boven hetgeen men behoort wijs te zijn". Ons past nederigheid, die echter geen moedeloosheid of traagheid tot gevolg mag hebben. Als voorbeeld van de begrenzing der kennis wordt genoemd de onmogelijkheid om de achterzijde van de maan ooit waar te nemen Ik kan deze uitspraak: wetenschap berust op het geloof, wellicht het beste zó interpreteren : Bedrijf wetenschap en voedt uw geloof. Komt er tussen de Bijbel en de wetenschap een conflict, dan wint de Bijbel. De mogelijkheid tot wetenschap wordt schriftuurlijk gefundeerd. Deze is het gevolg van de schepping van de mens naar Gods beeld. De mens kan dus zijn zintuigen vertrouwen en kan de dingen en gebeurtenissen binnen en buiten hem kennen, zoals deze zijn, d.w.z. zoals God ze kent, zó, als ze wezenlijk zijn (dit tegenover Kant). Deze gegevens worden nu „bewerkt" met onze psyche, die in gelijkenis met Gods psyche geschapen is. Met deze psyche bedoelt Her-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen