1954 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 133

DE MENS IN DE GENEESKUNDE

107

Neem bij voorbeeld de, sommigen Uwer wellicht uit eigen ervaring bekende, examen-diarrhee — een exquisiet psychosomatisch ziekteverschijnsel! Men zou deze aandoening kunnen opvatten als de manifestatie van een zekere angst in verband met een onvoldoende voorbereiding, welk affect dan op een al te drastische wijze wordt verdrongen. De ervaring echter leert anders. Tot troost wellicht van een enkele broeder of zuster jnet een even sensitief gemoed als ziw'ak ingewand, merk ik op, dat ik voor mij in deze acute psychosomatische ziekte niet meer zie dan de alleszins respectabele vegetatieve expressie van eerbied, verschuldigd aan een academisch gebeuren. Hoe dit ook zij — in elk geval vond de psychosomatische geneeskunde in de studie van de physiologische processen, die de emoties vergezellen, de sleutel tot het verstaan van tal van ziektebeelden vanuit de ongedeelde psycho-physische eenheid. Het dualisme tussen lichaam en ziel, aanvankelijk een vruchtbare veronderstelling, later een knellende eenzijdigheid van beschouwing, maakte plaats voor een meer monistisch gerichte beschouwing van den mens. De onscheidbaarheid van het psychische en het physische was gebleken. Ook in de biologie was inmiddels het zelfde duidelijk geworden. Aandoeningen en driften beheersen het leven en verklaren het gedrag. Honger en dorst, drang tot voortplanting en zelfbehoud, drift en instinct vullen het psychische leven voor een groot deel op, zonder kennis der bio-psyche is het lichaam niet te kennen in gezondheid en ziekte. Zo deed de mens als subject, als voelend, beminnend, hatend, hopend, verlangend wezen weer zijn intrede in de geneeskunde, zij het door een poort, waar hij een bepaalde belichting kreeg, komend uit het biologisch veld. De psychosomatische geneeskunde deed de mens vooral kennen als een biologisch wezen, zó moest en kon hij beter worden begrepen. De mens als microcosmos was reeds lang verdwenen, l'homme machine, de mens als mechanisme, als automaat, als mechanische reconstructie, als sprekende en lopende robot, wijkt naar den achtergrond en een nieuwe gedaante treedt op. Uiteraard begroeten wij deze nieuwe figuur met een zekere vreugde en dankbaarheid. Wij zien hem liever dan het gedenatureerde, gedepersonaliseerde object van een natuurwetenschap, dat lang als zieke mens had gegolden. Wij hebben weer voor ons een mens, die een eenheid is, als subject met ons in contact treedt en ons iets verhaalt over zijn psychische leven. Wij zien ook met vreugde, dat het oude dualisme tussen ziel en lichaam ook overwonnen is in dier voege, dat psychologie en psy-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen