1954 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 204

K. J. POPMA

17Ö

zekere kennisvorm, gaan we het postuleren, en dat wil hier zeggen : fantaseren. Gaafheid en volmaking kennen we niet uit ervaring: we kennen ze uit een turen des geloofs, naar achteren en naar voren. En dit geloof is een geloof dat enerzijds niet meer, en anderzijds nog niet ziet. Maar het geloven in zijn huidige actualiteit is daar tussen in. Daarom draagt onze idee van gaafheid en volmaking al te zeer de stempel van de tijd tussen die twee. Dit betreft ook onze kennis omtrent zonde en ziekte : deze kennis is noch gaaf noch volmaakt. Niettemin: zonde is zonde in vergelijking met, in afwijking van gaafheid en volmaking. We noemen het tussenstuk tussen rechtheid en volmaking wel gebrokenheid of gebrekkigheid. Maar onze kennis van gebrekkigheid is zelf gebrekkig, en zo accumuleert de gebrokenheid in de kennis. VIL Bij geopende Schrift zien we de dood als doorgang èn gericht. Van hier uit valt licht op de zgn. rites de passage, de overgangsriten, die bij tal van volkeren geboorte, puberteit, huwelijk en dood begeleiden. Het huwelijk is een telos (inwijding in nieuwe levensphase), het sterven is ook een telos. Het is niet mijn bedoeling, de m.i. onwetenschappelijke methode van sommige godsdienstphaenomenologen te volgen, die uit een groot materiaal een soort kleinste gemene veelvoud schijnen te willen halen. Integendeel: de Schrift zelf wijst ons de weg naar het onderscheid tussen diverse levensvormen, en dat onderscheid moeten we pogen vast te houden. Zij die hun rites de passage vieren, hebben in zeker opzicht misschien meer onthouden van de geledingen des levens dan anderen, die minder heidens denken. Zeker gaat het niet aan, wat wij weten kunnen over zonde, ziekte en dood, te meten aan het materiaal dat de godsdienstengeschiedenis levert. Veeleer is de omgekeerde weg aangewezen. Niettemin kan een pagaan ritueel juist door zijn concreetheid en duidelijke omtrekken ons besef wel eens opfrissen. Noemen we de dood doorgang èn gericht, dan hebben we, althans in beginsel, inzake dit gegeven het verschil tussen creatuurlijk en lapsarisch ietwat gemarkeerd. Nu is het opmerkelijke, dat ook ziekte te zien is als doorgang èn als gericht. In de literatuur wordt soms op het ene, soms op het andere een merkwaardige nadruk gelegd. Het uitzieken, de regenererende kracht van sommige ziekten wijzen in de richting van een ,,passage". Kinderziekten, maar ook wel ziekten bij volwassenen, worden ons soms getekend als wijdingen, reinigende

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen