1954 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 180

150

BOEKBESPREKING

]aar geleden, zegt Kern ongeveei, zou men m de verschrikkelijke gebeurtenissen der laatste jaren een Godsgcricht hebbon gezien, een gevolg van de zonde Deze religieuze geschiedenisbeschouwing, zoals die door de profeet Amos en door Augustinus met kiacht verdedigd werd, is ook m onze dagen nog niet geheel uitgestoiven De cultuui-historische school van W Schmidt heeft aangetoond, dat het geloof aan goddelijke gerichten reeds lang voor Israel bij de „primitieven" bestond, zelfs bij de „alteste Schicht der Menschheit" Kern bespreekt dan de niet-religieuze geschiedenistheorieen, die do zo juist genoemde beschouwing zouden hebben „weeilegd" Hij v e i werpt de ,,Zyklentheorie", o a van Spengler en Toynbee, hij rekent af met het optimistisch „progressisme" van de vorige eeuw, en met het pessimistisch ,,brutalisme" van de laatste tijd Hij wijst op de schade, die een van valse praemissen uitgaande evolutie-hypothese m de ethnologic heeft aangericht (De biologische evolutie-gedachte heeft men misbruikt en m allerlei wetenschappen als sociologie, psychologie ethnologie en zelfs m de theologie ingevoerd Zo werd volgens Kalm (p 46) de evolutie met de leer van de „strijd om het bestaan" tot een, de ganse wereld omvattend en aan al het zijnde ten grondslag liggend beginsel, hetwelk „die abendlandische Kultur mit emem Meer von Blut und Tranen bezahlt hat") Kern hekelt de z g anthropologisch bewijzen voor de cultuurloosheid van de oermens De Pekmg-mcns (Pithecanthropus pekmensis, de naam Smanthropus moet verdwijnen' Kalm, p 68) had reeds fraaie werktuigen' „Mehrere Generationen von Forschern haben steif und fest geglaubt, Schopjung und Entwicklung seien unverembare Gegensatze" (Kern, p 16) Maar zoals m de laatste tijd een ,,verbeterde" biologie het geloof te hulp komt, en men de ontwikkeling der soorten ziet m relatie met de mogelijkheid, ja met het postulaat van schepping (dus schepping en ontwikkeling), zo heeft Kern de nieuwe ethnologic van de cultuurhistorische school de ,,Kulturgeschichte" eveneens bevrijd van het mechanistisch evolutionisme Adolf Portmann, de bekende Bazeler bioloog, bespreekt m zijn bijdrage over de oorsprong van de mens het evolutievraagstuk m dezelfde geest Wie oog krijgt voor de samengesteldheid der levensverschijnselen en der organismen, voor de geraffineerdheid der aanpassingen en bijzondere levensomstandigheden enz , die zal een toevallig ontstaan van alle beginstadia, van alle eerste fasen van nieuwe organische structuren niet kunnen aanvaarden Ze zijn met het resultaat van een toeval, maar veel eer van „unfaszbare Geschehnisse" (p 27) Ik zou wensen, dat Portmann nog een stap verder ging en niet sprak van ,,unfaszbare Geschehnisse", maar van Goddelijke scheppingsdaden Die stap doet Portmann helaas niet, al staat hij wel heel dicht bij het creationistisch standpunt Het ontstaan der biologische typen zou dan geen ,,ungelostes Problem" (p 28) meer zijn Meer en meer, zegt Portmann, gaat de bioloog mzien, dat elk organisme een totaliteit is, een eenheid De physico-chemische denkwijze, volgens welke de levensverschijnselen volledig te verklaren zouden zijn uit atomen en moleculaire processen, heeft afgedaan Op de totaliteit komt het aan, „das Ganze" is de realiteit, die men heeft te onderzoeken Deze totaliteit, deze volheid en complexiteit van verschijnselen, processen enz laat zich in zijn oorsprong met verklaren door mutaties alleen Ook de mens is met „langzamerhand" en ,,stap voor stap" door de zorgen van ,,Moeder Natuur" ontstaan Portmann (p 31) noemt dergelijke uitdrukkingen „leere oder verschleiernde verbale Losungen" Alle tot nu toe opgestelde theorieën zijn niet m staat ons duidelijk te maken op welke wijze het typisch menselijke uit een dierlijk voorstadium IS ontstaan Men kan heel goed de opvatting huldigen, dat de in Zuid-Afrika gevonden tertiaire hogere Primaten nauw verwant zijn met

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen