1954 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 265

WAT IS DE MENS?

227

uitgesproken is dan bij de ander. In het bijzonder is het Descartes geweest, welke in zijn onderscheiding in res cogitans en res extensa de ogen geopend heeft voor de mogelijkheid van het zich terugnemen uit de wereld, van het zich stellen tegenover deze wereld, met inbegrip van het eigen lichaam en de eigen organen. De mens wordt object van onderzoek, waarmede een uitermate belangrijke stap gedaan werd in de ontwikkeling der medische wetenschap. Chemie, physica en endocrinologie bloeiden. Elk orgaan werd afzonderlijk, dan wel in samenhang met andere organen bestudeerd. De analyse vierde hoogtij en het geheel werd gezien als de som van de onderdelen. De monismen bloeiden op, met name het materialisme met in aansluiting daaraan het causale mechanistische denken. Veel later ontstaat het psychomonisme (Heymans). De verhouding tussen het psychische en het somatische werd bestudeerd. In het materialisme werd geleerd dat alle psychische werkzaamheid het gevolg is van chemische en physische processen in de hersenen, in het psychomonisme is de materie slechts product van het psychische. Daarnaast ontstond het psycho-physische parallelisme met als variant de leer van Spinoza. Tenslotte zien we de wisselwerkingstheorie ontstaan, waarbij het psychische, met name de emoties lichamelijke veranderingen kunnen geven, terwijl omgekeerd veranderingen in het lichaam, met name in hersenen en klieren met interne secretie het psychische storend beïnvloeden. De laatste tijd bloeit een grote belangstelling op voor de z.g. psychosomatische geneeskunde, waarbij de vegetatieve mens in het centrum kwam te staan; het autonome zenuwstelsel met het overkoepelend diëncephalon vormen de basic personality. Zij werd bestudeerd in haar samenhang met milieufactoren, met stress-situaties. Bekend is het adaptatie-syndroom, door Selye en zijn medewerkers wetenschappelijk uitgepeld, waarbij zowel endogene- als exogene stress-situaties verschuivingen geven in het endocrien-vegetatieve apparaat. Het is algemeen bekend, dat de hypophyse voorkwab en haar wisselwerking met het diëncephalon enerzijds, metdebijnieranderzijds hierbij een uiterst belangrijke rol spelen. De meeste psychosomatische reacties en ziekten spelen zich af via het vegetatieve zenuwstelsel. Men spreekt van een psycho-endocrien-vegetatief verband en de verhouding van de mens tot de wereld wordt het probleem der vegetatieve adaptabiliteit, resp. re-adaptabiliteit. De basic personality moet somatisch gezien van dien aard zijn, dat stoten van buiten opgevangen kunnen worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen