1954 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 69

MICHAEL SERVET

53

nog zijn leven kunnen redden. Had hij maar kunnen zeggen: Jesus filius aeternus Dei, in plaats van: Jesus filius aeterni Dei! Het natte hout brandde slecht en verergerde en verlengde het lijden van den ongelukkige ten zeerste. Met bitterheid vroeg hij, of men voor de hem ontnomen geldstukken en sieraden dan tenminste geen droog hout had kunnen kopen! Sei-vet stierf als een martelaar voor de vrijheid van het geloof met den naam van Christus op de lippen. Onbegrijpelijkerwijs heeft Calvijn helaas nooit enige spijt van zijn houding getoond of medelijden gevoeld met zijn slachtoffer. Van Calvinistische zijde is herhaaldelijk getracht zijn houding min of meer te vergoelijken of te verklaren uit den geest des tijds. Had men echter van Calvijn niet in de eerste plaats een evangelische geest van zachtmoedigheid mogen verwachten? Diens gedrag moet ten dele ook wel verklaard worden uit persoonlijke en kerkpolitieke factoren. Indien Servet's boek ingang zou vinden, kwam de gehele orthodoxe reformatorische beweging in gevaar. Calvijn had het oordeel van zijn meeste tijdgenoten aan zijn zijde. Het nageslacht keerde zich tegen hem. Een bezadigd oordeel gaf in 1909 Sir William Osier, die waarlijk geen Calvinist was, in dezer voege: „But let the long record of a self-denying life, devoted in an evil generation to the highest and the best, wipe out for all reasonable men this one blot. Let us, if we may judge him at all, do so as a man, not as a demi-God. We cannot defend him, let us not condemn him; let his one grievous fault, even though we may fear he never repented of it be the shadow which throws into stronger relief the splendid outlines of a noble life". In 1903 heeft het Protestantisme op de plaats van de terechtstelling van Servet een „monument expiratoire" opgericht. In Vienne staat een standbeeld van hem. In den zomer van 1953 is te Geneve een herdenkingscongres gehouden.

SERVET'S BETEKENIS VOOR DE GENEESKUNDE Servet was niet alleen theoloog, maar ook medicus, en hij heeft in de Christianismi Restitutio voor het eerst in Europa een beschrijving gegeven van den kleinen bloedsomloop. Deze beschrijving is destijds niet opgemerkt geworden. Niet alleen dat ze geheel verscholen ligt in breedvoerige theologische uiteenzettingen, maar de gehele oplaag van het boek was immers tot op enkele exemplaren na vernietigd. Heden ten dage bestaan er nog slechts drie exemplaren van: één in Wenen, één in de Bibhothèque Nationale te Parijs, en één in Edin-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen