1954 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 207

ZONDE EN ZIEKTE

173

moeite, die er ook in de rechtheid is, groter maken; b) Ik zal uw zwangerschap tot iets moeilijks maken, hoe wel het dit van nature niet is) in beide gevallen heeft de zwangerschap in gebrokenheid niet alleen een lapsarisch, maar ook een creatuurlijk element. Dit laatste schijnt het motief te zijn, om hier van „gezonde ziekte" te spreken. Deze idee nu wil Friedell ongelimiteerd uitbreiden. Er moge iets voor te zeggen zijn, enige uitbreiding in dezen toelaatbaar te achten, een ongelimiteerde uitbreiding gaat stellig te ver en verwijdert zich van een verantwoord realiteitsbesef. VIII. Geeft Friedell een overdreven accent aan het „natuurlijke" van ziekzijn en aan het passage-karakter, de andere zijde wordt op de voorgrond gezet in een eigenaardig boek van Louis Bromfield. Hiermee is geenszins beweerd, dat we bij Friedell de doorgang-idee vinden, en bij Bromfield de gedachte van gericht, zodat we die beide visies maar bijeen hoeven te voegen om de waarheid te naderen. Zo gaat het in de geschiedenis van het denken nu eenmaal nooit. Friedell heeft zijn eigen religieus uitgangspunt, dat hem o.m. drijft in de richting van een universalistische mensheidsbeschouwing en doet spreken van wereldgeest. Bromfield is in het bedoelde boek een ietwat sociologistisch ingesteld verteller, die, als alle Amerikaanse vertellers van na 1920, bezeten is van sexuele problemen. Zijn religieus standpunt schijnt dat van een agrarisch levensbesef te zijn, ook daarin heeft hij onder zijn landgenoten vele broeders. Bij hem heeft dit een vrij sterk pessimisme tot consequentie. Men mag dus zeker niet zeggen, dat Friedell de passage-idee en Bromfield de idee van gericht heeft gekend. Dat beiden, ieder op zijn wijze, ons iets zeggen, is niet uit hun stand- en uitgangspunt te verklaren, maar eerder daaruit, dat beiden met belangstelling gekeken hebben naar dezelfde kosmos, die ook door Christenen wordt gezien en onderzocht. De roman van Bromfield „Mister Smith" heeft niet een bijzonder goede pers gehad, al mag het boek stellig een bestseller genoemd worden. Bromfield wordt door Van Kranendonk een veelschrijver genoemd, en Cunliffe's Literature of the U.S. zwijgt over hem. Dit zegt niet alles. „Mister Smith" is een zeer knap opgebouwd verhaal, dat in zijn veertien hoofdstukken, waarvan de oneven getelde alle „Oakdale" en de evene alle „The jungle" heten, formeel reeds de splijting te verstaan geeft, die het eigenlijk onderwerp van deze vertelling is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen