1954 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 273

WAT IS DE MENS?

235

ben een lichaam, dat wij verdedigen, resp. beschermen tegen elke aanranding, maar de identificatie met het lichaam treedt gemakkelijk op. Onder bepaalde omstandigheden zijn wij lichaam, vooral in het probleemloze zijn. Treedt er een weerstand op in de drieëenheid mens, lichaam en wereld, dan wijzigt zich de totale situatie. Het lichaam schijnt uitgespannen te zijn tussen „hebben" en „zijn". Schendt iemand zijn aangezicht, dan krimpt de wereld ineen tot het geschonden gedeelte, dat een instrumenteel karakter krijgt. Treedt er een bedreiging op in de wereld, dan wordt de mens op zichzelf teruggeworpen. Chronische pijnlijke ervaringen manifesteren zich in het lichaam, materialiseren zich als het ware; er gaat daarbij een geheimzinnige sprake van het lichaam uit, dat wederom een instrum.enteel karakter draagt. De stilte van de organen wordt verstoord. Bij een lichamelijke ziekte verandert eveneens als bij toverslag de wereld, ditzelfde geldt voor stoornissen in het psychische leven. De mens atrophieert. Bij sommige schizophrenen staat de tijd geheel stil, ze hebben het contact met de kalender verloren, zij verstijven in de tijd, de toekomst heeft geen karakter meer van trekkracht, de heilsverwachting is vrijwel tot niets ingekrompen. Wat is nu de mens? Wij hebben hem leren kennen, opgaande in zijn uitgangspunt en als een eenheid verbonden met de wereld. Hij streeft er naar de wereld te beheersen, hij streeft naar zelfbeheersing; meester over de wereld wil hij zijn en over zichzelf. Nodig is daarom steeds dieper in zichzelf door te graven en in de wereld; nieuwe samenhangen worden geopend, oude storten in, nieuwe wereldbeelden rijzen op op de puinhopen van oude. Op welke wijze kan de mens over zichzelf nadenken, hoe krijgt hij ergens houvast aan zichzelf? Is dit mogelijk door ontleding en infiltratie, resp. penetratie? Het lichaam is bijkans tot op zijn moleculaire structuren zichtbaar gemaakt, ditzelfde geldt van de atomistische psychologie, welke de mens ontleedde in elementen. De psychische elementen hangen met elkaar samen op soortgelijke wijze als moleculen met elkander samenhangen. Splitsend en uiteenleggend, vezeltje voor vezeltje uitpreparerend moeten ziel en lichaam beheerst worden en in letterlijke zin tot een oplossing worden gebracht. Alles wordt uitgeplozen, gereduceerd en geschematiseerd, totdat er een ijle structuur overblijft, waarbij de werkelijkheid geheel vervaagt en in een andere aggregatietoestand over schijnt te gaan. De mens kan zo op velerlei wijzen zich tot en in de wereld verhouden. Hij schijnt soms pas in optimale zin mens te worden wanneer hij zijn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen