1955 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 242

184

T DEKKER is m het practische deel van de mathematica, maar in de theorie is hij een kind Hij scheen een beetje in de war door mijn bezoek en mijn vragen over zijn manier om de komeet (van Halley) te observeien zonder micrometer" Ferrner's oordeel wordt bevestigd door het feit, dat Martens m 1741 nog onbekend was met de in 1729 dooi Bradley gepubliceerde ontdekking van de aberratie tengevolge van de lichtsnelheid Martens gaf een viertal „Wiskundige beschouwingen over windmolens" uit en leverde een critiek op , de wet van spaarsaamheid" van Maupertuis

•'^) Van den Dam vervaardigde een planetarium en gaf uit „Redevoering over eenige voorwerpen, nuttigheden en middelen der Natuuikunde, uitgesproken bij de aanvang van zijn natuurkundige verhandelingen m 1743 ', A'dam, 1744 en ,,Redevoering ovei de volmaaktheid en derzelver beginselen", A'dam, 1754 (Van der Aa, Biogiafisch Woordenboek, m voce, Boekzaal dei Geleerde Wereld, 1744, II, p 430) ^) J Wagenaar t a p ,,Burgemeesters gaven soms aan geoefendcn luiden verlof om lessen te geven in en buiten de Doorluchte Schoole, m de Regten, genecskonst, Oostersche talen en wiskonst" Van der Aa, a w , vermeldt van Johannes Buijs (1764—1838), later lector m de natuurkunde bij „Felix Mentis", dat deze m zijn jeugd door Bosma werd onderwezen en mede-onderwijzer werd „aan Bosma's instituut" " ) Vgl E Cohen, Het Natuurkundig Genootschap der Dames te Middelburg Chem Weekblad (39), 1942 „Of het voorbeeld der Middelburgsche schoonen ook elders is ons land navolging vond, hebben we tot dusver niet kunnen vaststellen" ^^) Aangehaalde briefwisseling, voorrede 1^) , Volledig Zamenstel van lessen over de natuui kunde", 2e d r , Utrecht, 1793 Veider gaf Bosma nog uit „De geografische onderwijzer, ten grote dele gevolgd naar 't Fransche werk van F Osterwalt" A'dam, 1765 Een aantal mededelingen m het dagboek van Ferrner vinden hun verklaring m hetgeen we over Bosma vermeldden Kernkamp zocht vergeefs in de literatuur naar de aard van „een gezelschap liefhebbers der wetenschap, dat elke Maandagavond samenkwam" (a w , p 335) Ferrner, die zo'n samenkomst bijwoonde, zegt dat het gezelschap zich uitsluitend met natuurkunde bezig hield Vermoedelijk is het Maandavond-college van Bosma bedoeld, want Feirner verhaalt ook van een „collegie van 15 a 20 personen, die elke Donderdag tezamen kwamen om te zien naar physische experimenten, die de heer Botsman deed" (a w , p 377) Kernkamp wist dit „Donderdagavond-genootschap" met thuis te brengen Het zal echter het Donderdagavond-college van Bosma zijn geweest (Zie ook noot 47) 1) „In Middelburg wordt (de verklaring der natuurkunde) met met minder naauwkeurigheid en voortgang verrigt dooi den geleerden geneesheer L Stocke" (P van Musschenbroek, a w , 2e d r , 1739, voorrede) Voor leven en werken van Stocke, zie het artikel van J C de Man, Tijdschrift der Ned Mij tot bevordeiing der geneeskunst, (7), 1856 Stocke's publicaties over de invloed van het klimaat op de gezondheid munten uit door nauwkeurige waarnemmgsgegevens ^•') ,,In de tempel der redelijke godsdienst is de wijsgeer de priester, die ons leert hoe ons gedrag moet zijn om tot lof van de schepper, tot nut van onszelf en tot heil der evenmens te kunnen leven" „De Redekunde, beschenen door de rede-zon, leert ons vanaf de kansel, hoe we onze gezondheid moeten bevorderen en onze gebreken uitroeien, om met een gezonde ziel in een gezond lichaam te leven" („Redevoering over het nut der wijsbegeerte", Utrecht, 1772

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen