1955 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 27

BOEKBESPREKING

15

factoren Uit Hawthorne is afkomstig de kunst van ,,counseling", een nieuw soort zielzorg Hoewel aanvankelijk de Hawthorne experimenten weinig weerklank vonden, hebben ze toch na een aantal jaren succes gehad en zijn alle grote concerns zich er mee gaan bemoeien Men begon te organiseren, ja w a f Alles, wat de persoonlijkheid van de werknemer betrof Er werd systematiscch een „geest" gekweekt En de bedrijven, die meer hun „human relations" bekeken, brachten het economisch er beter af dan de anderen, die alleen technisch zo goed mogelijk trachtten te pioduceren Jungk zegt, dat men m Amerika spreekt van ziele-mgemeurs als de bedrijfspsychologen worden bedoeld En deze ziele-mgenieurs kunnen vaak meer van nut zijn voor het bedrijf dan de echte Aangezien dus het aanstellen van deze mensen rendabel is gebleken, wordt al meer de cultuur bedreven der human relations programma's en is er al meer vraag naar deze mensen De hoge waarde, die door de bedrijfspsychologen wordt toegekend aan de human relations programma's heeft geleid tot een hypertrophic van de hulp vvotenschap, die de psychologie IS, die tot een volkomen verkeerde instelling der onderzoekers aanleiding heeft gegeven Jungk wijst er met nadruk op, dat enkele verstandige ziele-mgenieurs hem zelf gezegd hebben, dat ze het verschrikkelijk vinden dat „de fabriek een wereld zonder ,,wanden" is geworden, zonder eerbied voor het recht op persoonlijke eigen aard, zonder achting voor het particulier leven " Het intreden m een nieuwe „job" is alleen maar mogelijk, door zich te lenen voor het ondergaan van een persoonlijkheidsonderzoek, dat op de meest schaamteloze wijze tracht achter de meest intieme gedachten en gevoelens der candidaten te komen Men ziet er geen been m om m de wachtkamers verborgen microfoons op te stellen, door verborgen openingen m de wand de candidaat te observeren, of met televisiecamera's te fotograferen „Maar al te vaak", zegt Jungk, ,,komen zo verwrongen resultaten tot stand en de kansen voor meer dan een bekwaam mens worden door foutieve gevolgtrekkingen van een met werk overladen ziele-ingenieur m gevaar gebracht " Dit is zeer juist gezegd Men kan hier echter nog rustig aan toevoegen, dat de onbegrensde hoogmoed der bedrijfspsychologen hen overtuigd doet zijn van hun noodzakelijkheid en van hun belangrijkheid voor het bedrijf Zij determineren, selecteren alles volgens hun schema en zij zijn op weg om mensen te willen naar hun schema Ik herinner me het verhaal van een vriend, die een zeer bijzondere opening bij het schaken ernstig had bestudeerd Toen het op spelen aankwam, was hij overtuigd te zullen winnen, maar bij de vierde zet deed zijn partner met, zials in het schema paste en mijn vriend verloor de partij volkomen Dit verhaal is het verhaal van het ondeugdelijke van het schema, ook van het ondeugdelijke van de psychologische test als absoluutheid In ons land is alles op dezelfde wijze aan het groeien De mateloze eigenwysheid van de bedrijfspsychologische dienst m sommige bedrijven kan met genoeg aan de kaak worden gesteld En het zij deze heren gezegd •— als ze het nog met weten — dat er reeds cursussen bestaan, waar men zich laat opleiden tot het ondergaan van psychologische tests, dat hun misschien niet bedoeld ideaal aan het vervullen is de clichemens zich te doen aandienen, de typische „easy going guy" In het kader van het boek van Jungk past dit hoofdstuk uitermate Men heeft m vele grote bedrijven m Amerika het al zover gebracht, dat men sommige arbeiders van vragenlijsten voorziet, waarin hen vertrouwelijk inlichtingen worden gevraagd ovei hun mede-arbeiders, hun vooiman, hun chef In de warenhuizen worden verkoopsters bespioneerd, afgeluisterd, verraden, alles geheel op dezelfde wijze als dat in U S S R geschiedt En terecht rekent Jungk ook deze hele uitbuitingstechniek van de arbeider onder schoon schijnende leuzen van met zijn „human relations" bezig te zijn, tot de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen