1955 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 244

186

T DEKKER

^"O L Knappert, a w , p 18 3") L Knappert, a w , p 28 •*') Verhandelingen Zeeuvi^sch Genootschap, 1786, p 251—286 Zie ook D Schoute, Geschiedenis van het Natuui kundig Gezelschap te Middelbuig, Middelburg, 1936 ^'^) Vele namen van deze leraars-arts bij M Schagen — Naamlijst der Doopsgezinde schujvcion en schriften van 1589—1745, A'dam, 1745 J Hartog — Doopgezmde Biidiagen, 1868 p 85—111 De laatste arts, die leraar werd, promoveerde in 1750, blijkens een mededeling van S Mullei m het Jaarboekje voor de Doopsgezinde gemeenten, 1850, blz 68 e V Zie ook S Blaupot ten Gate, Geschiedenis der Doopsgezinden in Holland, Zeeland, Utrecht en Gelderland, 2 d l , A'dam, 1847, II, p 125—185 We noemen Antonius van Dale (1638—1708), bekend om zijn boek ,,Van de oude orakelen der heidenen" (1687) en Gerard de Wind (1685—1752), stamvader van een belangrijk artsengeslacht te Middelbuig Van de doopsgezinde medici zijn de belangriiksten Govert Bidloo (1649—1713), lijfarts van Prins Willem n i , Njcolaas Bidloo, hjfaits van Czaar Peter I, Mdtthcus van Geuns, M D , 1761, en Steven Jan van Geuns (1767—1795), beiden hoogleraar te Utrecht ^'') Uitgesloten van het oveiheids-ambt kozen de doopsgezinden de handel als middel van bestaan Hun stiptheid en soberheid maakten hen ongewild kapitaal-krachtig ,,Men heeft hen gedwongen rijk te worden" (N van der Zijpp, Geschiedenis der Doopsgezinden in Nederland, 1952, p 156) Treffende staaltjes van deze rijkdom vermeldt Van der Zijpp, p 125, 147, 186 Voor de toenemende weelde onder de doopsgezinden, zie vooral C N Wybrands, Verh Kon Oudheidk Genootsch 1913, p 30—107 De beschuldiging van de Hollandsche Spectator, dat de doopsgezinden dom waren, is onjuist, zoals overtuigend is aangetoond door J. Hartog, Doopsgezinde bijdragen, 1867, p 90—109 "">) BIJ voorbeeld Robert Robertsz Ie Canu (1563—i 1630), zeevaartkundige Jacobus van der Schuere (± 1570—= 1650), schrijver van het oudste Nederlandse rekenboek van de 17e eeuw (1600) Jan Adr zn Leeghwater (1575—1650) Diik Rembrantsz van Nierop (1610—1682), schriiver van de oudste Nederlandse Almanak, bekwaam astronoom (volgeling van Copernicus) en zeevaartkundige Jan van der Heijden (1637—1712), uitvinder van de slang-brandspuit. ''^) Jan van Westeihoven (leraar te Haarlem) ,,Den Schepper verheerlijkt m de schepselen " Haarlem, 1685, 1715 en later De door ons gebruikte 2e druk (1715), U B A'dam, was geschenk van de Kerkeraad te Oost-Zaandam aan ,,Arent Smit, omdat hij de lessen in de kerk wel heeft opgezegd" Lambert ten Kate, 1674—1731, beroemd taalgeleerde ,Dcn Schepper en Zijn bestier, te kennen m Zijn schepselen, volgens het licht der leden en wiskonst " A'dam, 1716 Marten Schagen, 1699—1770, leraar te Utrecht ,,Uitgeleeze Natuurkundige Verhandehngen 5 d l , 1732—1740 Martinus Houttuijn, M D 1749, arts te Amsterdam ,,Nederlandsche vogelen", 5 delen, vanaf 1770, „Uitgezochte Verhandelingen uit de nieuwste werken van de sociëteiten der wetenschappen m Europa", 10 delen, 1757—1765 Houttuijn verkocht verzamelingen ten behoeve van ,,natuurkundige kabinetten" Jan Chr Sepp, leraar te Amsterdam, schreef met zijn vader Chr Sepp vele werken over Natuurlijke historie *•') Jac van Zanten, M D te Haarlem, „Gods wijsheid in de plantge-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen