1956 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 312

IBoekhesprehing Pnof. dr. K. J. Popma: „Inleid ding in de Wijsbegeerte". 149 biz. Uitg. J. H. Kok N.V., Kampen 1956; prijs ƒ 5.90 (geb.). Gezien de titel, wil dit boek een inleiding zijn en schrijvers ,,woord vooraf" legt daar nog eens de nadruk op. Derhalve wil ik het in de eerste plaats ook naar zijn merites als i?üeiding trachten te beoordelen en niet naar een al- of nietvoUsdigheid in enig opzicht, zelfs niet in de eerste plaats naar de waarde, die de hier uiteengezette v/ijsgerige leer in de ogen van Uw recensent heeft. Deze leer is een variant van de zg. Wijsbegeerte der Wetsidee en om alle misverstand te voorkomen wil ik vooropstellen, dat 'k in genoemde wijsbegeerte van Vollenhoven en Dooyeweerd veel goeds bewonder, al kan ik lang niet al haar opvattingen delen. Een kort overzicht van de inhoud moge hier aan de bespreking voorafgaan. Het eerste hoofdstuk heet : Da structuuridee. Dit woord geeft ongeveer weer wat bij Dooyeweerd wots-idee heet. Onder structuur verstaat K. J. P. zoiets als het bouwplan van het geschapene, de „ordinantiële bepaling" van de geschapen werkelijkheid. Deze transcendentale structuur heeft apriorische geldigheid en de structuuridee is leiding-gevend voor de filosofie. De structuur-idee is bepaald door de religieuze positie-keuze, dr%or het ,.archimedisch punt", vanwaaruit v/e filosoferen. Deze posilie ligt voor de Christelijke wijsbegeerte in de transcendente verbondenheid met God, verbondenheid (religie) die zelf niet tot voorwerp van filosofie gemaakt kan worden. Aan de éne structuur worden drie structuur-,.momenten" onderscheiden : het moment van de tijd (het „temporele moment"), het moment van de individualiteit (het ,,individuele moment") en het moment van de modaliteit (het „mo-

dale moment"). Deze drie momenten vormen, in omgekeerde volgorde, de onderwerpen van hoofdstukken II, III en IV. Bij het „modale moment" komen de veertien modale aspecten, die de Wijsbegeerte der Wetsidee onderscheidt, aan de orde en alles wat daarmee samenhangt (analogieën en „herhalingen", de begrippen ,,subject" en ,,object"; ook diverse -ismen die hiermee verband houden). — Onder het „individuele moment" — onfraaie uitdrukking eigenlijk! — wordt het fungeren der individuele figuren in alle wetskringen behandeld en wordt met name aandacht geschonken aan de verschillende verbanden waarin zij gesteld zijn; ook aan de begrippen „ambt", „norm" en ,,souvereiniteit in eigen kring". — Daarna v/ordt in het volgende hoofdstuk onder het „temperele moment" de tijd besproken en wat daarmee samenhangt, ik zal dat niet allemaal opnoemen. — Hoofdstuk V is vervolgens gewijd aan de religie en hoofdstuk VI, het laatste, aan de kennis. — Een toevoegsel ..Schriftbeschouwing en Schriftprobleem", een beknopt overzicht van de inhoud, een kleine litteratuurlijst en een register besluiten het boek. De vormgeving van het geheel is in de grote lijnen overzichtelijk — daar staat het strakke systeem wel borg voor — doch de vormgeving in het kleine, met name de taal van het boek, vind ik bepaald niet geschikt voor een inleiding. Het geheel is uiterst compact, tot het onleesbare toe. En was het nu nog een gecondenseerdheid als van een gedicht — maar het is een compactheid als van een excerpt van een collegedictaat. Op vele plaatsen lijk*- het me alleen voor ingewijden te begrijpen en over 't geheel alleen voor toegewijden te genieten. — Een voorbeeld: „§ 12. Subjectiviteit in temporele zin: tijdelijkheid is niet voor een tijd zijn, maar in de tijd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen