1956 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 313

BOEKBESPREKING zijn In individuele zm individueel zijn, inclusief identiteit en genootschappelijkheid met medeleden In modale zin getal zijn, ruimtelijk zijn, bevi^egelijk zijn, leven, gevoeligheid, uiteenleggende onderscheiding, vorming, benoeming, omgang, waardering, harmonie, recht, zede, geloof — Omdat deze veeitien v e l schillen bestaanswijzen of modi aanduiden, noemen we ze modaliteiten" — Dit is, tussen twee haakjes, de gehele kennismaking met de veertien ,,modaliteiten" Verder wordt met die alle geopereerd als met bijna vanzelfsprekende gegevenheden Zo lezen we op blz 29 „ de onderstelling, dat het organisch leven uit het physische te verklaren zou zijn, heeft onnoemelijke quanta werkkiacht en tijd doen verspillen Wie even over de modale orde nadenkt weet dat dit onderzoek tot vruchteloosheid is gedoemd" Dit „even" doet bijna komisch aan — Doch we hadden het over de taal van het boek De schrijver vergeet wel eens dat het gebiuik van bepaalde termen m het wetenschappelijk betoog veelal op afspraken berust Men kan m een bepaald wetenschappelijk systeem een bestaand woord wel eens een van de gangbare afwijkende betekenis geven, doch men zal dan toch wel voorzichtig moeten zijn m het gesprek met anderen Dit geldt bijv van de woorden subject, subject en object m d n boek Wanneer we lezen ,,De gangbare philosophiecn van onze tijd zien, uitgezonderd het thomisme, het object met meer Zij overschatten het subjectieve zodanig, dat er voor het object geen plaats overblijft, en wat men dan nog object noemt is het werkelijke object met ", dan klinkt dat laatste toch wel wat arrogant, zo met naïef, alsof alleen schrijvers gebruik van het woord ,,object" geijkt is' Iets soortgelijks vinden we ook wel elders (bijv bij het begrip ,,ambt") Nog een citaat, als de schrijver Kant's leer van tijd en ruimte bespreekt, zegt hij dat „we zo ook de dwaling van Kant op het spoor komen wat hij voor tijd aanzag was m feite een gesubjectiveerd object van een blijk van de tijd m het modale, nl het arithmetische, en

259 wat hij voor ruimte aanzag was in feite het gesubjectiveerd object van een blijk van de tijd m het modale, nl het ruimtelijke " Zie, hier moest nu tv/ee maal, m plaats van „wat hij voor aanzag was m feite ", staan „wat hij noemde, noemen wij " Of er dan tussen Kant en K J P geen ander verschil dan m de terminologie i s ' Natuurlijk wel' Doch het gaat me er hier om, de simplistische wijze van discuteren m dit boek te demonstieren Simplistisch is ook de wijze van redeneien (deduceren) op vele plaaisen Een voorbeeld „,De gezmswoimg is met allei eerst sociaal, doch ethisch object Dit wordt m hoge mate miskend dooi uniforme woningbouw en woningbouw om winstbejag, alsmede woningbouw in dienst van een grootbedrijf' (§ 60) Zonder een waardeoordeel over het door schr gewraakte te willen uitsnreken, moeten we de hier gebruiKte redeneerwijze toch als al te , gemakkelijk" qualificeren Al te gemakkelijk IS ook bijv bet boven geciteerde van blz 29 („Wie even nadenkt ") En wat te denken van het volgende betoog (blz 66) ,, wie de Schrift te weinig onderzoekt, ziet met dat er m de mens hart en functies zijn, daardoor zal hij het hart bij de functies onderbrengen, en zo ontgaat hem Ie wat het hart is, en 2e welke de verhouding IS tussen hart en functies"' De lezer vergeve mij dat mijn verhaal wat eentonig is Ik meende dat en schrijver en lezei er recht op hebben dat mijn critiek enigszins uitvoerig geïllustreerd wordt. De schrijver heeft zich wel m zijn woord-vooraf bij voorbaat tegen bepaalde critiek menen veilig te kunnen stellen door aan te kondigen dat zijn boek bepaalde deugden mist die volgens hem onuitstaanbaar zijn, doch ik ben van menmg dat er ook wel ondeugden zijn, die, zo met onuitstaanbaar, dan toch wel hinderlijk zijn Het vorige had betrekking op wat we zouden kunnen noemen de didactische qualiteiten van het boek (dat toch een inleiding wil zijn en waaraan dus didactisch hoge eisen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen