1956 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 336

278

G. J. SIZOO

aan zonnewarmte opgespaarde energiekapitaal, \^-aarvan de samenleving zich het bezit bewust was, zij het ook dat zij de omvang ervan slechts kon gissen. Thans wordt haar een nieuwe schatkamer ontsloten, waarvan zij vijftig jaar geleden het bestaan zelfs niet heeft kunnen vermoeden. En deze ontsluiting komt juist in de periode waarin gegronde reden is ontstaan tot bezorgdheid omtrent de gevolgen van de weergaloze verslinding van het energiekapitaal, die met de technische en industriële ontwikkeling gepaard gaat. Maar het betreden van die pas ontsloten schatkamer gaat met vrees gepaard, de atmosfeer is er kil en huiverig, er zijn tekenen aan de wand en sommigen menen daarin te moeten lezen: „Uw energie zij met U ten verderve". De technische ontsluiting der kernenergie geschiedde tijdens een wereldoorlog en haar eerste toepassing was een krijgskundige. Wij kunnen hieraan niet voorbijgaan als aan een „geschiedkundige toevalligheid". Want zowel de structuur als de problematiek van de twintigste-eeuwse ontmoeting tussen natuurkunde en samenleving, wordt in hoge mate bepaald door de invloed die de twee wereldoorlogen daarop hebben uitgeoefend. Door de eeuwen heen hebben oorlogen de ontwikkeling der natuurkunde beïnvloed en heeft omgekeerd de stand van deze ontwikkeling het karakter der strijdmiddelen bepaald. Dit kan ook niet anders worden verwacht, want als de samenleving zich op de natuur middelen verovert om zich te handhaven in de strijd om het economisch bestaan, dan zal zij die middelen niet ongebruikt kunnen laten in de strijd om de macht of in de verdediging van het nationaal bestaan. De methoden en hulpmiddelen van de oorlogvoering zijn dan ook in elke fase van de voortschrijdende cultuur gecorreleerd met de stand van de techniek ten dienste der maatschappelijke doeleinden. Tussen de strijdbijl en de houthakkersbijl, hetzi] van steen of van brons, bestaat technisch geen wezenlijk verschil, evenmin als tussen jachtmes en zwaard. Waar het rad werd aangewend voor maatschappelijk vervoer, diende het ook voor de strijdwagens. Pijl en boog dienden evenzeer voor de jacht op het wild als voor het doden van de vijand. In de middeleeuwen trad de toepassing van de hefboom en de katrol naar voren, zowel in kraanhuizen ten behoeve van het lossen en laden van schepen als in de katapult en de blijde ten behoeve van de oorlogvoering. De uitvinding van het buskruit wordt veelal gezien als bij uitstek

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen