1956 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 337

NATUURKUNDE EN SAMENLEVING

279

behorende tot de geschiedenis der krijgsmiddelen. Inderdaad heeft deze uitvinding een uitermate grote invloed gehad op de krijgstechniek en aanvankelijk slechts een geringe op de samenleving in vredestijd. Niettemin wordt in 1627 reeds melding gemaakt van de toepassing in de mijnbouw. Bovendien, zowel de uitvinding zelve als de mogelijkheid van haar toepassing als voortdrijvende kracht in vuurwapens was in hoge mate afhankelijk van de stand der natuurkundige kennis van materialen en werktuigen. Eerst toen de staalbereiding algemeen werd en men er in slaagde grotere gietijzeren voorwerpen te maken, begon het vuurwapen een doorslaggevende rol te spelen. De uitvinding van de stoomkracht en de ontwikkeling der spoorwegen plaatst men gewoonlijk in de geschiedenis der maatschappelijke techniek. Maar toen Friedrich Liszt in 1833 de grondslag legde voor het Duitse spoorwegnet, stond hem daarbij vooral de vergroting van de mobiliteit van het militaire apparaat voor ogen en in 1846 had in Pruisen de eerste troepenverplaatsing per spoor plaats. In de Burgeroorlog in de Verenigde Staten werd het eerste gevecht tussen gepantserde schepen geleverd, wat het einde van het houten oorlogsschip betekende, maar in deze periode begint eveneens de overgang van het houten naar het ijzeren koopvaardijschip. Bessemer's besluit zich op het probleem van de staalfabricage te werpen was gevolg van de mededeling van het British War Office, dat een door hem ontwikkeld projectiel met de toenmalige gegoten ijzeren kanonnen niet kon worden afgevuurd. De door de Bessemer peer ingeleide omwenteling in de staalindustrie beïnvloedde de samenleving in vredestijd niet minder dan die in oorlogstijd. De methoden en de wapens waarmede de eerste wereldoorlog werd gevoerd sluiten dan ook direct aan bij de in de voorafgaande vredestijd reeds ingetreden technische en economische ontwikkelingen. De invloed van deze ontwikkelingen op de oorlogvoering kan men karakteriseren door de termen mechanisering en motorisering, of m.a.w. de vervanging van de mens door de machine, van het paard door de paardekracht. De negentiende-eeuwse industriële ontwikkeling had voor het maatschappelijk leven de mechanische precisiefabricage en de massa-produktie opgeleverd. Daaruit resulteerden voor de oorlogvoering het machinegeweer en het prikkeldraad. Toepassing hiervan aan beide fronten deed de strijd vastlopen in de loopgraafoorlog. Duitsland deed een wanhopige poging deze „deadlock" te doorbreken door aanwending van oorlogsgassen. Het middel was niet principieel nieuw.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen