1956 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 347

NATUURKUNDE EN SAMENLEVING

289

schappelijk onderzoek, nl. in dien zin, dat Z.W.O. wel tot taak heeft het zuiver wetenschappelijk onderzoek te steunen, te stimuleren en te coördineren, maar niet zelf zulk onderzoek in opdracht te verrichten of te doen verrichten, hetgeen bij T.N.O. wel het geval is. Ik ben van mening dat dit een juiste en gelukkige greep geweest is, omdat zij rekening houdt met de omstandigheid dat de structuur der verhouding tussen vrijheid en gebondenheid bij beide vormen van onderzoek verscheiden van aard is. Toch zullen met name de universiteiten zelfs ten aanzien van deze beleidsvolle en vooralsnog bescheiden poging tot ordening en coördinatie van het zuiver wetenschappelijk onderzoek de nodige waakzaamheid hebben te betrachten, opdat niet aan de verantwoordelijkheid van curatoren en bestuurder^ wordt onttrokken wat daartoe zeer zeker behoort, nl. de verzorging van de universiteit als instelling voor wetenschappelijk onderzoek. Aan de andere zijde zullen zij, aan wie de weelde is voorbehouden zich aan het vrije wetenschappelijk onderzoek te wijden, ook hun tijd hebben te verstaan en bereid moeten zijn geliefde heilige huisjes prijs te geven. Ik zal de laatste zijn om de hoge waarde van de pure wetenschapsbeoefening, die gedragen wordt door de zuivere drang naar inzicht, waarheid en wijsheid, te onderschatten. Maar ik waag te betwijfelen of de zo gemakkelijk gehanteerde leuzen van de vrijheid, de verhevenheid en de onafhankelijkheid van de beoefening der wetenschap om haars zelfs of om der waarheid wille, steeds door zo hoge en zuivere motieven worden gedragen. En wat de natuurkunde betreft, hoe zuiver en belangeloos zij ook moge worden beoefend, de resultaten van het onderzoek houden steeds een ontsluiting in van de in de schepping gegeven mogelijkheden. Van de betekenis die deze ontsluiting, hetzij direct hetzij indirect voor de samenleving zal kunnen hebben, opzettelijk de ogen af te wenden, komt mij meer hooghartig dan hoogwetenschappelijk voor. In elk geval zullen zij, die het betreuren wanneer de wetenschap afdaalt van — hier citeer ik prof. Polak i) — „haar verheven voetstuk, als uitverkoren, gewijde en belangeloze dienares van de zuivere waarheid en van niets dan de waarheid", toch ook het juiste begrip en een verantwoorde waardering hebben te tonen voor hen, die, zij het dan op iets lager en bescheidener niveau, maar op even eerlijke en toegewijde wijze, in meer directer zin de samenleving in het algemeen of hun vaderland in het bijzonder, willen dienen. Dit juist begrip en deze verantwoorde waardering tref ik nu juist 1) F. L. Polak. De Toekomst is Verleden Tijd, dl II, blz. 167.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen