1956 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 46

30

A. L. JANSE DE JONGE

Voor wat betreft de suicide, is het bekend dat in de laatste eeuw in vrijwel elk land een duidelijke toename van zelfmoordgevallen geconstateerd kan worden. Ik wees er reeds op, dat hiervoor veel meer culturele en religieuze factoren verantwoordelijk zijn dan verschuivingen in de endogene structuur van de persoonlijkheid. Durkheim heeft in zijn klassieke werk over de suicide reeds de stelling geponeerd, dat de oorzaak voor deze toename gevonden moet worden in een verschijnsel, dat hij met de naam „anomie" betitelt. Met deze term bedoelt hij het verloren gaan van alle traditionele sociale bindingen, waardoor de werkelijke sociale verbondenheid in het maatschappelijk leven niet meer voldoende functioneert. Ook Fromm wijst in deze richting. Het grote aantal suicidegevallen in de Scandinavische landen en in de Verenigde Staten loopt, zoals wij zagen, ongeveer parallel met het grote aantal alcoholisten in deze landen. Op grond hiervan is de hypothese gewettigd, dat de sociale anomie hiervoor verantwoordelijk gesteld moet worden. Wat de suicide betreft mag gewezen worden op de eigenaardige verschuivingen in het levensbesef, welke tot uiting komen in het feit, dat men het leven veel meer gaat beschouwen als een „onderneming", welke kan slagen of mislukken, dan als een gave. Vele mensen beleven hun eigen levensgang als een dergelijke onderneming. Wanneer blijkt, dat dit leven gefaald heeft, dan is het ook niet meer waard om verder geleefd te worden en men pleegt zelfmoord, zoals een zakenman failissement aanvraagt. De anomie heeft in dit geval ook betrekking op het verloren gaan van het eschatologisch perspectief van het leven en is in diepste zin dan ook een religieuze anomie. Merkwaardig is voorts in dit verband, dat de protestantse landen een hoger zelfmoordcijfer hebben dan de katholieke. Van der Horst heeft er op gewezen hoe in het katholicisme de sociale verbondenheid een veel grotere rol speelt dan in het protestantisme. In verscheidene protestantse kerken wordt de mens veel meer op zichzelf teruggeworpen. Belangrijk is hierbij waarschijnlijk ook wel het feit, dat in de Scandinavische landen de greep van de kerk op de bevolking vrijwel geheel verloren is gegaan en men vraagt zich af of het verschijnsel, dat deze landen aan de top staan in de hier gegeven statistieken, ook niet hiermede samenhangt. Als algemene factor, welke verantwoordelijk gesteld kan worden voor het feit, dat juist in die landen die een hoge levensstandaard hebben, zich op de genoemde gebieden zulke ernstige stoornissen vertonen, mag nog genoemd worden het probleem van de „aliënatie".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen