1956 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 248

IBoehhespKehing A. C. Lit: Extvapyramidaal syndroom of situatief gedrag. 251 blz. Uitg.: N.V. Noord-Hollandse Uitgevers Maatschappij, Amsterdam, 1956. Prijs: ƒ 12.50 ingenaaid. In deze als dissertatie verschenen studie wordt het parkinsonisme allereerst vanuit deneuroanatomische en neurophysiologische aspecten nader bezien. De schrijver wijst er op, dat tot nog toe van deze zijde geen oplossing van het probleem gegeven werd. Hoewel de auteur meer uitgaat van de localisatietheorieën dan van de functionele pathologie, kan men dit zeker beamen. Men zou wat dit gedeelte betreft willen opmerken, dat de schrijver misschien wat gemakkelijk heengaat over de vergelijking met andere, verwante ziekten, waar wel sprake is van een meer omschreven pathologisch anatomisch substraat, zoals bijv. de Huntingtonse chorea. Hier treft men nl. een reeks verschijnselen aan, vergelijkbaar met die welke wij bij het parkinsonisme aantreffen en aan welke de schrijver naderhand bij zijn fenomenologische analyse een groot gewicht toekent. Wij noemen bijv. de toename der motorische verschijnselen onder invloed van emoties, de gevoeligheid voor de blik van de ander, het verdwijnen in de slaap; daarnaast de inkrimping der levonsruimte, de gestoorde ik-gij verhouding, etc. Het kan nog enige bevreemding wekken, dat het experimentele parkinson-syndroom na largactil en serpasil niet uitvoerig besproken wordt onder het neurophysiologische hoofd, maar aan het eind van het boek vanuit een fenomenologisch gezichtspunt slechts kort gewaardeerd wordt. In zijn studie gaat de schrijver dieper in op de psychologische en psychiatrische achtergronden van het parkinsonisme. Belangwekkend

zijn de pogingen om met behulp van het Rorschach onderzoek tot een dieper psychologisch en fenomenologisch inzicht te komen. Aan de motorische verschijnselen in het bijzonder wordt alle aandacht besteed. De psychosomatische zienswijze wordt eveneens uitvoerig gewaardeerd. De schrijver bevestigt de ervaring, dat de premorbide persoonlijkheid veel kenmerken vertoont van de psychasthenie. Er is een overgevoeligheid t.o.v. de wereld, welke laatste een dreigend aspect heeft. De tijd vóór het ontstaan van het syndroom zijn er verzwakkende in- en uitwendige invloeden, die een decompensatie zouden doen verwachten, ware het niet, dat verdringing en onderdrukking emotionele reacties voorkomen, hoewel subjectieve klachten ontstaan over gespannenheid en innerlijke beving, gepaard gaande met een objectief-waarneembare verhoogde spiertonus (misschien inhaerent aan de psychasthenic?). Antropologische beschouwingen trachten verder de patiënt doorzichtig te maken vanuit algemene categorieën (verhouding tot de wereld en het eigen lichaam; ik-gij verhouding; ruimteproblemen e t c ) . Daarbij wordt opgemerkt — wat de schrijver zelf ook als een verrassende conclusie ziet — dat de motoriek van de parkinsonpatiënt zoals die zich in tremor en rigor manifesteert, in wezen niet anders is dan de motoriek van de normale mens. Fenomenologisch zou het verschil alleen te beschrijven zijn als een verschil in houding ten opzichte van het eigen lichaam en ten opzichte van de wereld. Een uitspraalt als ,,Zodra de parkinsonpatiënt, om welke reden dan ook, de attitude van de normale mens aanneemt, is zijn motoriek normaal", stemt eveneens tot nadenken. Een andere conclusie, dat in het parkinsonisme een ondragelijke si-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen