1956 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 130

102

A. W. J. H. HOITINK

held van deze gevolgtrekking is in het bijzonder nog eens gebleken bij het zogenaamde electrische trauma, waarna herhaaldelijk schijndood is waargenomen. De deskundigen op dit gebied wijzen er met nadruk op dat de kunstmatige ademhaling (waarvoor tegenwoordig ook goede apparaten ter beschikking staan) en de andere reddingsmaatregelen langdurig — 8 tot 12 uren — moeten worden voortgezet, in tegenstelling tot de vroeger wel aangenomen termijn van twee uur. Een reversibiliteit van functionele storingen, welke doorgaans de dood betekenen, is ook onder andere omstandigheden wel aangetoond bij mensen. Zo kan het bijvoorbeeld in de operatiekamer gelukken bij gevallen van adem- en hartstilstand een herleving te verkrijgen door snel getroffen maatregelen, waaronder de rhythmische insufflatie van zuurstof, gepaard gaande met de heroïsche ingreep van hartmassage bij geopende borstholte. Blijkt het hart ventrikelfibrilleren i) te vertonen of gaat dit verschijnsel optreden tijdens de behandeling, dan dienen ook nog pogingen tot defibrillatie te worden toegepast, bijvoorbeeld door de toediening van een electrische schok aan het hart. Soortgelijke herlevingen kunnen ook worden waargenomen bij plotselinge stilstand van hart en ademhaling bij bepaalde ziekten, indien de voorwaarden voor pogingen tot een reddend ingrijpen gunstig zijn en deze snel kunnen worden uitgevoerd. Gevallen zijn beschreven, waarin bij hartstilstand, na een hartmassage van meer dan een half uur, de regelmatige hartswerking weer intrad en de ogenschijnlijk dode daarna ontwaakte om volledig hersteld verder te leven. In dergelijke gevallen krijgt men toch wel sterk de indruk van een terugkeer uit een „niemandsland" tussen leven en dood. In wetenschappelijke termen uitgedrukt is dit het herstel uit een reversibele phase in een proces, dat doorgaans naar de irreversibiliteit voert, dat is naar de dood. Niet een dode herleefde, maar een schijndode. Tenslotte wil ik nog enige woorden wijden aan een geheel ander aspect van de dood in de geneeskunde, waarbij de wat koel aandoende en indifferente wetenschappelijke beschouwing terugwijkt voor een meer warm-menselijke benadering. Wij zijn enkele vraagstukken van leven en dood tegemoet getreden in de typisch wetenschappelijke houding. De ontmoeting van de arts met sterven en dood valt echter niet alleen in het veld van het weten^) Snelle, onregelmatige en ineffectieve kleine contracties in de hartkamer-spier; een doorgaans fataal verschijnsel.

I

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen