1957 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 50

34

P. GROEN

om een steeds verder gaande specialisatie, doch niet alleen om specialisatie, maar ook om een ordening. Door specialisatie alleen zou de wetenschap immers uiteenvallen in een aantal losse onderdelen. Wil de eenheid van de wetenschap bewaard blijven, dan moet er gezorgd worden voor de mogelijkheid van teamvorming en alles wat daarmee samenhangt. Dit vraagt om een sterk ingrijpende ordening van het wetenschapelijk bedrijf, een ordening die door alle lagen van de wetenschappelijke samenleving heengrijpt. Doch dit betreft niet alleen de wetenschappelijke samenleving! De wetenschap is hier opgenomen in een alomvattende structuurverandering die zich in en aan de huidige wereld voltrekt. Het is een algemeen verschijnsel van de huidige maatschappij, die steeds verder grijpende „organisering". En dat is niet alleen een „organisering" binnen elke sector afzonderlijk — neen, hier worden ook alle sectoren van de samenleving onderling verweven, geïntegreerd, tot wat we zouden kunnen noemen een „totalitair" geheel, een totalitair bestel. Misschien mag ik daar nog even wat meer van zeggen, trachten te zeggen althans. Om te beginnen merken we dan op dat de totalisatie niet alleen de mensenmaatschappij betreft, maar dat ook de natuur daaraan wordt onderworpen. We zien om ons heen een steeds meer totalitaire exploitatie van de natuur, te weten van de bodem en het landschap en van de levende wezens, onze mede-schepselen. Dit is op zichzelf geen nieuw verschijnsel, en een begrip als „roofbouw" bijvoorbeeld is al vrij oud. In dit verband kan worden herinnerd aan een publikatie die een jaar of tien geleden verscheen onder de titel „Our plundered planet" en aan een uitdrukking die in dit verband ook wel gebezigd is: „de mens als plaag" ! Wat nu juist in deze tijd opvalt is dat de wetenschap aan de exploitatie van ons levensmilieu zulke intensieve middelen ter beschikking heeft gesteld — ik denk bijvoorbeeld aan het ongeremde gebruik van insecticiden en herbiciden. Hierdoor wordt inderdaaad het regime van de mens over zijn levende milieu wel zeer totalitair. Een ander voorbeeld hiervan is, dat het water, het stromende levende water van rivieren en beken allerwege gebruikt gaat worden voor een doel, waarvoor het van oorsprong niet dient, nl. voor vervoer van de afvalstoffen onzer industrieën, stoffen die voor dat levende water veelal vergiften zijn. En zelfs de zee en de atmosfeer dreigen straks besmet te raken, radioactief besmet. Hier liggen problemen die om principiële bezinning vragen. Inmiddels wordt niet alleen zijn milieu, maar ook de mensheid zelf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen