1958 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 316

260

H. R. WOLTJER

materiaalonderzoek, hoe nuttig, verdienstelijk en onmisbaar dat in zijn soort ook wezen moge. In inaugurele en rectorale oraties, in interfacultaire voordrachten enz. worden dan ook zoveel mogelijk de speciale terreinen van onderzoek gezien als behorende tot een groter geheel. De publicaties, die dan verschijnen, staan echter geenszins los van de sfeer, waarin de schrijvers of sprekers en hun medewerkers dagelijks werkzaam zijn, maar integendeel: ze zijn daaruit als het ware voortgekomen **). Ze laten andere functies van het dagelijkse onderzoek zien dan de op het eerste gezicht zichtbare. Die zoeven vermelde universitaire werkzaamheden dragen een incidenteel karakter. Er zijn echter twee hoofdwegen naar de ruimere verbanden, nl. de geschiedenis en de wijsbegeerte. (Of deze geheel of gedeeltelijk kunnen verwerkt worden in een „encyclopaedie"-college in iedere faculteit, waarin de functie van de speciale wetenschap in het geheel bezien wordt, kan in het midden worden gelaten). Een van de vele deugden van de geschiedenis is, dat ze ons bescheidener kan maken; dat ze ons de dingen meer in perspectief doet zien. We gaan beseffen, dat we staan op „de schouders van ons voorgeslacht": eerst doordat zij ons hoog getild hebben, kunnen wij zelf weer hoger komen. (Dat die stijging geen on-onderbrokene behoeft te zijn en dat het soms moeilijk kan wezen uit te maken of werkelijk van stijging gesproken kan worden, worde slechts aangestipt, maar verder buiten beschouwing gelaten). Er is hard gewerkt om ons te brengen, waar we nu zijn. Vele wegen moesten worden ingeslagen, waarvan heus van te voren niet te zeggen viel of ze dwaalwegen zouden blijken te zijn dan wel ons werkelijk verder brengen. Ehrenfest zei wel eens : „de jongere generatie aanvaardt de relativiteitstheorie als iets bijna vanzelf sprekends en heeft er geen idee van hoe er om geworsteld is'. En zo is het ook met de quantentheorie. Op de in het begin dezer eeuw beroemde Solvay-congressen te Brussel werd telkens weer van alle alle kanten bekeken of het werkelijk wel nodig was de nieuwe radicaal-revolutionaire ideën, die zó zeer het in langen strijd verworvene omver schenen te werpen, te aanvaarden. Ik kan de sfeer waarin die discussies plaats vonden niet beter karakteriseren dan door citeren van een uitlating van Lorentz, de voorzitter der Solvay-congressen, bij de herdenking van de honderdste sterfdatum van den door Lorentz *) Enkele daarvan zijn in de literatuuropgave aan het slot van dit artikel, oriënterenderwijze, vermeld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen