1958 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 90

70

J. VELDKAMP

zouden worden bewerkt en bestudeerd. Zo kwam het eerste internationale pooljaar van 1882—1883 tot stand. , Behalve meteorologische waarnemingen had men ook aardmagnetische onderzoekingen op het oog; men wist dat de tijdelijke, soms stormachtig verlopende veranderingen van het aardmagnetisme op hoge breedte veel sterker waren dan in de gematigde luchtstreken. Ook lokte het geheimzinnige verschijnsel van het poollicht, dat voornamelijk tot de poolgebieden beperkt blijft, tot nader onderzoek uit. Bij de organisatie van het poolonderzoek, dat geleid werd door de Internationale Meteorologische Organisatie, werd aan Nederland de bezetting van een station te Port Dickson aan de mond van de Jenissei in Siberië aangewezen. Onder de stuwende leiding van Buys Ballot werden de plannen gesmeed. Regering en particulieren brachten de voor die tijd niet geringe som van 72.000 gulden bijeen. Daarvoor werd een poolscliip, de Vama, gekocht dat een expeditie van tien man naar de Jenissei moest transporteren. Zover is men echter niet gekomen. De expeditie raakte vast in het drijfijs in de Karazee, oostelijk van Nova Zembla; het schip sloeg lek en men werd gedwongen op het ijs te overwinteren. Van de voorgenomen aardmagnetische waarnemingen kon niets komen door de grote beweeglijkheid van de ijsvloer; het meteorologische program kon echter worden uitgevoerd. Toen in 1883 de poolzomer doorzette, wisten de expeditieleden in enkele open sloepen na een tocht van vier weken het vaste land weer te bereiken. Vijftig jaar later werd opnieuw een pooljaar georganiseerd, waarbij van juli 1932 tot augustus 1933 een groot aantal posten zowel in Arctica als in Antarctica werd bezet. Ook aan dit tweede pooljaar heeft Nederland meegewerkt. De Internationale Commissie die het onderzoek organiseerde, verzocht Nederland een waamemingsstation te vestigen bij de Eskimonederzetting Angmagssalik aan de Oostkust van Groenland. Hoewel de beschikbare geldmiddelen veel kleiner waren dan voor het eerste pooljaar, zijn de resultaten die de nederlandse expeditie verkreeg in allerlei opzichten uitstekend geweest. Waardevol waarnemingsmateriaal werd verzameld op het gebied van het aardmagnetisme, daarnaast werden meteorologische waarnemingen gedaan; zoveel mogelijk ballonnen werden voor het registreren van de winden tot grote hoogte opgelaten. Bovendien werden peilingen in de ionosfeer verricht. Met deze naam wordt het complex van geleidende lagen aangeduid, die op zeer grote hoogte in de ijle dampkring aanwezig zijn en die door hun weerkaatsend vermogen verantwoordelijk zijn voor de voortplanting van radiogolven over grote afstanden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen