1958 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 74

58

A. A. MANTEN

vrijheid en nageslacht in een wat ander licht moeten zien dan „Trouw" dit deed. Hier moet naast de persoonlijke belangen ook terdege worden gelet op die van de gemeenschap. En in een gemeenschap is het onontkoombaar dat de overheid, de ,,dienaresse Gods", ook wel eens besluiten zal moeten nemen en wetten zal moeten maken, die een beperking inhouden van de individuele vrijheid van haar onderdanen ter wille van de belangen der gemeenschap als geheel. Dit geldt op meer dan één terrein. Staatsinvloed Toen Pasteur er in slaagde aan te tonen dat allerlei besmettelijke ziekten werden veroorzaakt door een levende smetstof, die door de lijder aan de ziekte op zijn gezonde medemens kon worden overgedragen, kon de staat — ook de liberale staat van toen (!) — niet werkeloos blijven en moest hij wel overgaan tot het invoeren van een wet op de besmettelijke ziekten (1872) met onverbrekelijk daarmee verbonden een ingrijpen in de persoonlijke vrijheid en de vrije beschikkingsmacht over het persoonlijk bezit. Toen men ging inzien van hoe grote waarde vaccinatie is in de strijd tegen epidemiën, kon het de overheid niet onverschillig blijven hoe de vaccinatietoestand van ons volk was. Deze twee vrij willekeurige voorbeelden zijn met vele anderen aan te vullen. Steeds groter is de bemoeienis van de staat met de volksgezondheid geworden. Terecht heeft prof. dr. R. Hornstra in zijn lezingen voor de Radio Volksuniversiteit i) gewezen op het grote verschil in denken tussen 1795 met zijn verklaring betreffende de rechten van de mens en van de burger in de Franse revolutie en 1945 met de verklaring van de rechten van de mens van de Verenigde Naties. In 1795 valt alle nadruk op de rechten en de verantwoordelijkheden van de individuele persoon. De verklaring van 1945 accentueerde de onafwijsbare plichten van de gemeenschap. Denken wij slechts aan het recht op de gezondheid, dat in de Verklaring van de rechten van de mens uit 1945 wordt gegarandeerd, met de vérgaande gemeenschapsverantwoordelijkheid, die daarmee samenhangt. In 150 jaar tijd ,,is het ontmoetingspunt tussen enkeling en gemeenschap, van dichtbij de individuele pool verschoven tot dicht bij de gemeenschapspooF' (prof. Hornstra). Keren we nu weer terug tot de eugenetica. Het gemeenschapsbelang is ook hier een belangrijk kriterium, evenals het dat was bij de invoe^) De Syllabus, jaargang 1955, nr. 21, 22, 23.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen