1958 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 319

WAAROM EN WAARIN „ANDERS"?

263

schap" en — niet te vergeten „radicaal" — wel zou moeten definiëren om een verband te zien als ik hierboven tussen wetenschap en wijsbegeerte aannam en tegelijkertijd aan de geciteerde uitspraak recht te laten wedervaren. Bij nader toezien valt het echter wel een beetje mee. Dr. Kockelmans noemt als een der „meest gangbare" typeringen van het „verschil tussen de Wijsbegeerte en de Wetenschappen", „dat men de Wijsbegeerte een wezenswetenschap noemt, terwijl men de positieve Wetenschappen als feitenwetenschappen omvat". Gelukkig lijkt mij deze onderscheiding niet. Ook andere typeringen worden vernield. Maar — en dat is voor mij thans het voornaamste — ,,vrijwel niemand (is) voorstander van een volkomen scheiding tussen beide". Een samenwerking wordt dan ook door „verreweg de meesten" voor beiden van het grootste gewicht geacht. In dit verband moge vermeld worden, dat niemand minder dan de grote wijsgeer Cassirer, blijkens een opmerking van een recensent in „Nature", grote nadruk legt op „the intimate connexion (almost amounting to fusion at times) between physics and the theory of knowledge". Maar hoe dan ook, het is toch wel duidelijk, dat de fundamentele proef van Michelson, die aantoonde, dat de lichtsnelheid onafhankelijk is van de translatiebeweging van den waarnemer, door het werk van Einstein en zijn opvolgers in veel ruimer verband dan dat van de zuivere natuurkunde gebracht is. En dat geldt niet alleen van ruimte en tijd, naar nadenken over materie, energie, deeltjes, axiomatisering, waarnemen, meten enz. leidt tot beschouwingen van algemenen aard, die hun voedingsbodem voor een belangrijk deel in de uitkomsten van het experimentele onderzoek vinden. ledere jaargang van b.v. het „Tijdschrift voor Wijsbegeerte" of het „British Journal for the Philosophy of Science" verschaft er materiaal voor. Het lag dan ook geheel in de lijn van de wetenschapsbeoefening aan de Vrije Universiteit, dat haar wis- en natuurkimdige faculteit enkele jaren geleden, toen door de beschouwingen en theorieën van Heisenberg („de onzekerheidsbetrekkingen") fundamentele wijzigingen werden gebracht in de bestaande opvattingen over het begrip „waarnemen", als thema voor een door haar uit te schrijven prijsvraag een critische studie over dit begrip koos. Al heeft deze, m.i. zeer gelukkige, keuze weinig weerklank gevonden (slechts een totaal onvoldoende antwoord is helaas binnengekomen), zo was door deze opgave toch weer een richting gewezen voor opsporen van ruimer verband. M.i. zou ook de prijsvraag van Teylers Tweede Genootschap te Haar-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen