1961 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 274

226

A. A. MANTEN

mens. Hij beperkte zich niet meer tot de vlakten en de bossen, maar zocht ook de meren en de zeekust op. Dit was geen onbelangrijke zaak. Het verzamelen van voedsel uit de zee vereiste kennis van de getijden en seizoenen en een nieuwe wijze van samenwerking. Zelfs in het eenvoudigste stadium van het duiken naar schelpdieren diende men te beschikken over een belangrijke mate van beheersing van het natte element en deed zich al spoedig de behoefte gevoelen aan samengestelde werktuigen. Eenmaal bekend met het beginsel van drijven, was het slechts een enkele stap verder naar het maken van boten van huiden of boombast of uit uitgeholde boomstammen. Maar men kon niet stilzitten in een boot, er moest gepeddeld of geboomd worden. Bovendien moet een vaartuig, om bruikbaar te zijn, voldoen aan bepaalde eisen inzake afmetingen, symmetrie, evenwicht en bestuurbaarheid. Nog weer andere problemen moesten overwonnen worden toen het zeil werd uitgevonden. Onnodig te zeggen hoeveel geordende samenwerking dit alles vereiste. Dat deze uitbreiding van het beheersingsgebied tot de opkomst en het gebruik van veel nieuwe woorden geleid zal hebben, is op zijn minst zeer waarschijnlijk. De geschreven taal Mocht het voorgaande U reeds een zijspoor toegeschenen hebben in de beschouwing over de ontwikkeling van de menselijke taal en spraak, in deze paragraaf wil ik nog een ander schijnbare zijweg met U bewandelen. We willen ons namelijk zeer in het kort voor de vraag stellen hoe onze geschreven taal tot zijn huidige vorm gekomen is. Tot deze ontwikkeling hebben vooral de Soemeriërs een belangrijke bijdrage geleverd. Edward Chiera heeft hierover een aantal interessante gegevens bijeengebracht in zijn aantrekkelijk geschreven boekje „Zij Schreven op Klei". In de volgende alinea's wordt een historisch excerpt gegeven. Ter voorkoming van een al te sterke eenzijdigheid zij echter direkt opgemerkt, dat ik mij er wel van bewust ben, dat meer faktoren aan deze groei van de geschreven taal hebben meegewerkt dan genoemd worden. Een van deze is geweest de ontwikkeling van het menselijke geheugen. Het begin van de schrijfkunst werd, historisch gezien, gevormd door direkte afbeeldingen. Een op een steen afgebeeld dier kon gaan aanduiden: het is hier een goed jachtterrein. Een kombinatie van een gazelle en een olifant kon betekenen; goede jachtgrond, maar pas op. Konkrete dingen waren gemakkelijk aan te geven. Voor abstrakte zaken moest van gedachtenassociaties gebruik gemaakt worden. Zo

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen