1961 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 31

PSYCHIATRIE EN CULTURELE ANTHROPOLOGIE

19

studie. In de eerste helft van deze eeuw was de belangstelling meer gericht op het aangeborene, het substraat van de mens. Enkele slagwoorden: instinct, drift, horme, libido en dergelijke. In de psychoanalyse en vooral met de opkomst van de kinderpsychologie tekende zich echter reeds af wat thans in het centrum staat: het aangeleerde, communicabele, geconditioneerde in het menselijke gedrag. Als ik het even overdreven mag stellen: er is een verschuiving van de belangstelling voor het individuele naar het gemeenschappelijke in de menselijke samenleving. De wijzigingen in de evolutieleer konden zulks doen verwachten. Aanvankelijk was de gedachtengang mechanistisch, thans is zij functioneel, zo men wil organisch of dynamisch. Hierdoor valt het accent op de divergentie in de evolutie, de evolutietheorie is van unilineair, multilineair geworden (25). Voor de evolutie van een soort kwam het vraagstuk van de adaptatie op de voorgrond. In plaats van te zoeken naar een verklaring voor het (bv. door selectie) bestaande genotype op grond van zijn eigenschappen, komt de vraag hoe dit genotype in het milieu werd uitgeselecteerd (19). Hieraan kan nog het volgende worden toegevoegd. Uit de biologie is bekend dat selectieve adaptatie slechts kan optreden als er middelmatig grote groepen bestaan. Bij te kleine of te grote groepen is de kans op het optreden van nieuwe eigenschappen klein. Men zou kunnen veronderstellen dat de mens slechts heeft kunnen evolueren doordat kleine groepen, bv. van gezinsgrootte, samensmolten (4). Als deze soort groepsvorming bij de menselijke evolutie een rol heeft gespeeld, moet volgen dat de kernvraag is wat mensen er toe bracht om in groepsverband te leven. Tevens rijst de vraag waardoor de ontwikkeling gestimuleerd werd en niet als bij sommige diersoorten bleef steken in de groep. Ik mag tenslotte herhalen en benadrukken dat deze gedachtengangen slechts bedoeld zijn als werkhypothesen. In goede navolging van anderen (1, 3, 15) meende ik juist in dit tijdschrift mijn gedachten ter critisering te mogen publiceren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen