1961 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 150

118

W. MARSMAN

in allen Dingen; er muss sich selbst und sein Sein und seinen Wert verdienen." „Wo jener gönnt und leben lasst, da vergleicht dieser und will übertreffen." Hoe ontwikkelt zich het vertrouwen bij de zeer oude mens? In de physiologische ouderdom zien we een toenemen van een leven in de herinnering, een laatste uiteenzetting met de jeugdervaringen vindt plaats, tegelijkertijd treedt er een belangeloosheid op: de opgebouwde zekerheden verhezen hun vermeende volstrekheid, het vertrouwen daarentegen neemt toe. Voorwaarde hiervoor is echter dat de oude mens met rust gelaten wordt, d.w.z. dat hij in zijn eigen vertrouwde omgeving, waarmee hij vergroeid is, gelaten wordt. Wanneer hij met respect op zijn eigen plaats kan blijven. In de huidige prestatiecultuur, waar het maatschappelijk bruikbare IQ zo hoog genoteerd staat, wordt het oud-zijn gezien als een qualitatief minder zijn op alle fronten. De vraag is of dit waar is. De oude mensen worden thans op een hoop gedreven in verzorgingshuizen en flats. Zij worden als overbodigen ter zijde gesteld en raken daardoor ontworteld en verwilderd. Voor de met rust gelaten oude mens bestaat er een intieme en vertrouwde relatie met zijn omgeving. Wat de volwassen mens alleen in luxe ogenblikken van bezinning beleeft, doortrekt het hele bestaan van de oude mens. In de physiologische ouderdom neemt het vertrouwen toe en tegelijkertijd de angst af. De doodsangst, die het sterkst is bij de mens in het volle leven, is het geringst bij het kind en de oude mens. In het vertrouwen transcendeert de oude mens de empirie, de wereld van uur en feit, ook de wereld van de alledaagsheid, en hij nadert zo in vertrouwen het oorspronkelijke zijn, waarin de dood zijn angstige verschrikking verloren heeft. De boeddhistische mystiek en veel ascetisme tracht hetzelfde kunstmatig te bereiken. Pathologie Wie zich in de pathologie van het vertrouwen verdiept komt met de gehele psychopathologie in aanraking. Er is geen symptoom of syndroom waarin niet het vertrouwensverlies of een verkeerd gericht vertrouwen een rol speelt. Dit hangt samen met de fundamentele eigenaardigheid van het vertrouwen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen