1961 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 145

HET VERTROUWEN

113

„Er dringen gedurende dit niets doen (van het kind namehjk) een overvloed van sensaties en sfeer bepalende ervaringen tot het kind door, zo intens in deze gevoelige jaren als later slechts zelden wordt bereikt, ervaringen waarvan een toekomstig kunstenaar heel zijn leven kan profiteren." Uitgesproken voorbeelden hiervan zijn legio, zoals Marcel Proust, Simenon, Nijhof, Roland Holst etc. Deze laatste spreekt zelfs van een „levenslang betoverd zijn door de vroegste herinnering": „Enkel als klein kind kan men leren wat de dingen zijn zonder dat de associatie met hun maatschappelijk nut de ontmoeting met het fenomeen vertroebelt. Een klein kind ondergaat het wezen van ijzer, hout, pluche, het onderscheidt bloemengeuren of de lucht van aarde, het leert de hoedanigheid van zon kennen, van schaduw, het wordt doordrongen van geluiden, ritselingen, het tikken van vallende druppels." Al deze intense en intieme ervaringen zijn mogelijk in de beschutting van een veilige sfeer, waarin het kind dank zij de ouderlijke zorg verkeert. In deze veilige haven heerst het vertrouwen. De inspiratiemogelijkheid die deze kinderlijke ervaringen biedt, is juist in de neurose geblokkeerd. De toegang tot de woegste herinneringen, tot het vertrouwde klimaat van de jeugd is op allerlei wijzen afgesloten. Sociologisch bepaalde invloeden kunnen hierbij een belangrijke rol spelen, bijv. het verschil tussen het maatschappelijke niveau van de volwassene en dat van de ouders tijdens de kinderjaren. Doordat de neuroselijder niet in staat is de presente ervaringen van de realiteit in perspectief te ondergaan met vertrouwde jeugdervaringen, is hij ontworteld geraakt, hij is niet in zijn eigen biografie ingebed. Ernstiger is de stoornis wanneer de jeugdervaringen zélf niet het nodige vertrouwen hebben opgebracht, dan is de achtergrond van het volwassen leven van een ijzingwekkende kilheid, waarin we de schizophrenie naderen. Een essentieel verschil dus tussen het jeugdklimaat dat op zichzelf wel te vertrouwen is, maar om allerlei redenen niet geaccepteerd wordt, en het drama wanneer het jeugdklimaat nooit vertrouwd geweest is. Zoals ik zoeven opmerkte is er in het vertrouwen sprake van een transcendering der empirie die nog „aards" is en niet naar een „Jenseits" verwijst.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen