1961 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 95

Achtergronden en tendenties natuurwetenschappelijk onderzoek

71

bezig in creatief fundamenteel onderzoek); mensen aan wie de tijd en de rust gelaten worden, die voor wetenschappelijke bezinning nodig zijn. Hier ligt m.i. een belangrijke taak voor de universiteiten. Die zullen er op uit dienen te zijn, niet alleen maar mee te doen met die inderdaad koortsachtige groei-in-de-breedte, maar vooral te zorgen voor een voldoende reserve aan gelegenheid en rust voor de meer in de diepte gaande wetenschappelijke bezinning. Voor de Vrije Universiteit geldt dit wel in dubbele mate. Wij moeten er voor waken niet onvrij te worden in die zin dat wij ons laten vangen en meenemen in een jacht naar steeds meer uitbreiding-in-de-breedte, steeds meer specialismen. Ons ideaal moet veeleer zijn een uitbreiding naar de diepte, een uitbreiding die de wetenschappelijke werkers van de universiteit meer tijd laat voor bezinning; want zonder die ontaardt de wetenschap in een vergaren van technisch-weten in plaats van kennis. Zulk een bezinning vraagt ook een zeker klimaat, een klimaat dat geschikt is om de fantasie te laten werken en vruchtbaar te laten zijn. U moet deze dingen niet onderschatten! Kékulé heeft gezegd: „Lernen wir traumen dann finden wir vielleicht die Wahrheit". Ik heb vaak gedacht dat wetenschappelijke retraite-huizen een zeer nuttige instelling zouden zijn. Met bezinning bedoelde ik zoeven: bezinning in het vakwetenschappelijke. Maar van een universiteit mag men méér verwachten, zeker van een Christelijke universiteit. Er moet ook plaats zijn voor bezinning in wereldbeschouwelijke zin en in levensbeschouwelijke zin. „In wereldbeschouwelijke zin" — daarmee denk ik aan de natuurfilosofie. En: „in levensbeschouwelijke zin" — daarmee bedoel ik hier, dat ook de rol, die de wetenschap speelt in het leven van vandaag, voorwerp van bezinning aan de universiteit zou dienen te zijn. Het gaat hier om de verantwoordelijkheid van de wetenschappelijke onderzoeker in de huidige samenleving. Kennis is macht. Ja, maar kennis is geen kompas. En een kompas hebben we nodig, zeker in de ingewikkelde wereld van vandaag, om een goede koers te varen, ook in natuui"wetenschappelijke zaken. En een universiteit moet het niet beneden haar stand achten hierin leiding te geven, wil zij niet ontaarden van een universitas in een verzameling research-instituten en specialistische opleidingen. En ik ben bang dat de universiteiten al aardig ver op weg zijn in die richting. In dit ver-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen