1961 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 266

218

A. A. MANTEN

geschreven woorden, een produkt van de recente menselijke ontwikkeling. Ook de overdraagbaarheid door middel van radiogolven, met direkte ontvangst is een kenmerk dat direkt met deze wijze van kommunikatie samenhangt. De uitwvsselhaarheid. Een boodschap kan op een ander mens worden overgebracht. Deze kan daarop antwoorden, zodat een gesprek tot stand komt. De totale reproduceerbaarheid. Iets wat tot een ander mens gezegd is kan door hem bewust worden opgenomen en herhaald. De kenmerkende „vrijage"-handelingen van het stekelbaarsmannetje en -vrouwtje zijn daarentegen verschillend en geen van beide kunnen zij de bewegingen van de ander volvoeren. Tegelijkertijd hoort de mens ook zelf wat hij zegt. Een stekelbaarsje kan echter de kleuren van zijn oog en buik, die essentieel zijn bij het stimuleren van het wijfje, niet zelf zien. Papegaaien kunnen soms ook geluiden herhalen, maar zonder dat zij zich de betekenis bewust zijn. Ook hier geldt dus dat het kenmerk als zodanig algemener is dan het menselijk taalgebruik, maar specifiek wordt wanneer het bewust wordt gerealiseerd. De specialisatie. De stembanden zijn organen, die geen andere funktie bezitten dan de kommunikatie te dienen. Evenzo is het oor volledig gericht op het opvangen van geluiden. De semanticiteit. Een boodschap trekt de aandacht omdat er een betrekkelijk vast verband bestaat tussen de elementen waaruit de boodschap bestaat (bv. woorden) en meermalen voorkomende voorwerpen en gebeurtenissen in de wereld rondom ons. Het woord „kopspijker" betekent kopspijker, niet schroef, maar ook niet zonder meer draadnagel. De kreten van gibbons bezitten ook een zekere semanticiteit. Zij bezitten bv. een roep voor gevaar. In principe doet het er daarbij niet zo veel toe dat deze roep waarschijnlijk slechts een zeer algemene, soms zelfs vage inhoud heeft, zoals bv. ons „Pas op". Met opzet sprak ik van „betrekkelijk vast verband" tussen woorden en dingen, want vele woorden blijven toch nog voor verschillende duidingen vatbaar: de lezer leest niet altijd hetzelfde wat de schrijver trachtte vast te leggen, een kind reageert anders op de taal dan een volwassene.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen