1962 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 256

204

G. J. SIZOO

aantreft. De periode is de tussenpoos tussen twee tijdstippen waarop men op dezelfde plaats gelijke phasen aantreft. Uitgedrukt in de in het voorafgaande gebruikte terminologie betekent dit; golflengte is de isochroon gemeten afstand tussen gelijke phasen; periode is de isotoop gemeten tussenpoos tussen gelijke phasen. Het merkwaardige van het lichtverschijnsel is nu, dat de golflengte en de periode zeer uiteenlopende waarden kunnen hebben, maar dat hun verhouding, dat is de lichtsnelheid, daarbij steeds dezelfde blijft. Bij de uitzending van radiogolven, die ook tot het „licht" zijn te rekenen, kunnen wij zelf gemakkelijk de periode vergroten of verkleinen, maar dan zal buiten ons toedoen, nl. door de aan het verschijnsel inhaerente electrodynamische betrekkingen, de golflengte steeds in dezelfde verhouding vergroot of verkleind worden. Hier is dus reeds sprake van een invariantie van de lichtsnelheid ten opzichte van door ons bewerkstelligde veranderingen in de physische constellatie. Wanneer wij nu de radiogolven ontvangen, dan kunnen wij de waargenomen periode ook verkleinen door met ons ontvangtoestel de golven „tegemoet" te snellen en vergroten door ons „achter de golven aan" te bewegen i6). Het principe van de invariantie van de lichtsnelheid, zoals dit door de relativiteitstheorie wordt gesteld, houdt nu in dat wij ook door deze wijziging in de physische constellatie niets kunnen veranderen aan de verhouding tussen periode en golflengte, m.a.w. dat de tweede in precies dezelfde verhouding wordt gewijzigd als de eerste 2). Een „lichtstraal" (juister; vlakke lichtgolf) plant zich, zoals bekend, rechtlijnig voort. Men zou dus kunnen zeggen, dat de natuur ons in het licht zowel de gelijkmatige rechtlijnige beweging als de ideale klok (reeks van opeenvolgende gelijke perioden) en de ideale meetstaaf (reeks van opeenvolgende gelijke golflengten) aanbiedt, waarbij weliswaar de gang van de klok en de lengte van de meetstaaf afhankelijk zijn van de relatieve beweging van de waarnemers, maar op zodanige wijze dat de verhouding tussen de eenheids-tussenpoos (periode) en de eenheids-afstand (golflengte) invariant is. Deze overweging kan er misschien toe bijdragen de bijzondere rol die de lichtsnelheid in de relativistische physica speelt, nl. als invariante signaalsnelheid en tevens als maximale causaal-snelheid, minder vreemd te doen lijken. De ontdekking dat deze rol haar toekomt heeft ons inzicht in de samenhang tussen de metriek van de ruimtelijke orde en die van de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen