1962 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 52

36

A. A. VAN RULER

men niet alleen de eschatologie kwijt raakt. Maar ook de geschiedenis. Dat ziet men zo duidelijk aan de communisten. Als zij hun droom van het eschatologische rijk, van de klasse- en de staatloze maatschappij, zouden opgeven, dan zouden ze ook hun bewering, dat zij de absolute zin van het historische precies zien en zijn, moeten opgeven. Daarmee zouden ze ook hun activiteit kwijt raken. Ze werden even inert als het geloofloze Westen. Met andere woorden; de toekomst en de geschiedenis, het eschatologische en het historische bepalen elkaar wederkerig. Zonder eschaton is er geen historie. Het eschaton is het trekpunt, dat de historie in beweging houdt en er een lijn doorheen trekt. Het geeft aan de historie ook dat karakter van eenheid en onomkeerbaarheid, zonder hetwelk de historie ophoudt historie te zijn. Men kan dan ook gerust vaststellen, dat niet alleen de eschatologie, het begrip „toekomst" in de stringente zin van het woord een specifiek bijbels-christelijk besef is. Hetzelfde zal van het begrip „geschiedenis" gezegd moeten worden. Ook dat komt uit Israël en is een apostolisch erfgoed van het christelijk Europa. Voor men deze notie van ,,geschiedenis" laat vallen, bedenkt men zich nog wel enige malen. Men bedenke, hoe innig deze notie met die van de humaniteit is verweven. Is het niet wezenlijk voor het menszijn van de mens, dat hij op zijn plaats verantwoordelijk heeft te handelen in de gestroomlijnde, in beweging zijnde, onomkeerbare, zinvolle en te kennen eenheid van de wereldgeschiedenis? Als dat niet meer wezenlijk is voor de mens, als het zelfs een in het geheel onhoudbare bewering is, wat is de mens dan wel? Een absurd propje vrijheid? Een totaal gedetermineerd stukje natuur of kosmos? Een effluorescentie van het niets? Een deeltje God? Men kan te kust en te keur gaan, om zichzelf te verstaan. Maar we hebben allen, dunkt mij, het gevoel: het aroma en de essentie van de humaniteit raken we kwijt, als de geschiedenis om de mens heen wegvalt. En de geschiedenis valt weg, als de eschatologie, die onvoorstelbare toekomst in-de-volle-zin-van-het-woord wegvalt. Men kan deze correlatie van eschaton en historie ook in omgekeerde zin aanwijzen. Als het eschaton wegvalt, dan valt het trekpunt van de historie weg, dan valt ook de historie weg. Het eschaton is op een correlatieve wijze noodzakelijk voor de historie. Maar ook de historie is op een even correlatieve wijze noodzakelijk voor het eschaton. Het eschaton is het eschaton van de historie, het einde, de samenvatting, de voleinding er van. Daarom is de historie de inhoud van het escha-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen