1962 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 259

AFSTANDEN, TUSSENPOZEN EN VOORVALLEN

207

6) In de physica geldt als eenheid van tijd de secunde, die gedefinieerd IS als het 86400ste deel van een middelbare zonnedag Voor de betekenis hiervan en voor verdere bijzonderhden zij verwezen naar de artikelen over Tijd en Tijdmeting van G H Faddegon m Wmkler Prms Encyclopeadie, Dl 17, blz 721—724 7) Uit de betekenis, die aan het begrip voorval is toegekend, volgt dat de gelijktijdigheid van voorvallen, die op dezelfde plaats geschieden, geacht wordt geen probleem op te leveren Twee zodanige voorvallen gelden chrono-geometrisch immers als een voorval 8) Hier en in het vervolg wordt met „lichtsnelheid" steeds bedoeld de snelheid, waarmede het „licht" zich m het vacuum voorplant (3 x 10^ meter per secunde), waarbij wij onder het begrip „licht" alle electromagnetische golven (van radiogolven tot gammastralen) samenvatten 9) De hier, aan de hand van een grafische voorstelling, beschreven klassieke opvatting wordt algebraïsch samengevat in de z g galileitransformatie x ' = X — vt, t' = t BIJ twee voorvallen, (tj, Xj) en (tj, Xj) behoren volgens W (resp W') de tussenpoos ti — t2 (resp t'i — t'2) en de afstand Xj — Xj (resp x'i — x'2) Blijkbaar geldt steeds t'i — t'2 = ti — ta, maar is x'i — x'2 alleen dan gelijk aan Xj — X2 wanneer ti = t2, m a w tussenpozen zijn steeds invariant, afstanden alleen dan wanneer zij bij isochrone voorvallen behoren 10) De Vlaag kan opkomen of het bij het ontbreken van oneindig snelle signalen nog zinvol is vast te houden aan de idee van de isochrone afstandsmeting Dat dit toch het geval is blijkt uit de volgende overweging Men denke zich twee waarnemers, die ten opzichte van elkaar rusten, zodat hun onderlinge afstand constant is, en die ieder voorzien zijn van een ideale klok Deze waarnemers kunnen nu eerst door lichtsignalen heen en weer te zenden hun klokken synchroniseren, waarbij zij hun onderlinge afstand met behoeven te kennen, aangezien de heenweg gelijk is aan de terugweg en de lichtsnelheid in beide richtingen gelijk is Denkt men zich nu een meetstaaf langs de verbindingslijn der waarnemers gelegd, hetzij rustend hetzij bewegend t o v de beide waarnemers, dan kan elk van hen het samenvallen van zijn eigen plaats met een deelstreep op de meetstaaf constateren en zij kunnen dit doen op hetzelfde tijdstip, dat zij van te voren hebben afgesproken en dat zij ieder op hun eigen klok aflezen Wanneer zij op deze wijze eerst twee meetstaven die beide t o v henzelf rusten op elkaar hebben geijkt, terwijl daarna een dezer staven m beweging geraakt, dan zullen zij, op dezelfde wijze metende, constateren, dat de bewegende staaf in vergelijking met de in rust gebleven staaf korter IS geworden 11) Algebraïsch wordt de relativistische betrekking tussen (x, t) en (x', t') uitgedrukt door de z g lorentz-transformatie: X — vt t — xv/c^ V 1 — vVc-^ ' V 1 _ vVc^ Men leidt hieruit gemakkelijk af, dat voor twee volgens W isochrone voorvallen (ti = ta) geldt Xi — Xj = ff ( x / — X2') en voor twee

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen