1962 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 278

222

A. VAN DER ZWAN Jr.

er bij dit diertje zowel geslachtscellen met 11 als met 12 chromosomen ontstaan. Hij begreep niet de betekenis van die extra kernlis, die Xchromosoom werd genoemd. Bij verschillende insecten en ook bij de mens bleek het Xchromosoom dubbel voor te komen bij de vrouw en enkel bij de man; in plaats van het tweede Xchromosoom heeft de man een klein andersgevormd Ychromosoom. Bij de vorming van de geslachtscellen wordt bij de reductiedeling het aantal chromosomen gehalveerd. Daardoor komt in elk van de eitjes één Xchromosoom voor, en in elke zaadcel een X of een Ychromosoom. Wordt een eitje bevrucht door een Xzaadcel, dan ontstaat een XXindividu, dat is een vrouw. De bevruchting van een eitje door een Yzaadcel resulteert in een XYindividu, dat is een man. Het geslacht wordt op die wijze bepaald bij de bevruchting (33). In 1925 werd door Morgan c.s. bij de bananenvlieg het proces van nondisjunction beschreven: soms worden bij de reductiedeling van eitjes de Xchromosomen niet gescheiden; dan ontstaan er eitjes met 2 Xchromosomen (XX) en eitjes zonder Xchromosomen (O). Wordt een XXei bevrucht door een Xzaaddiertje, dan ontstaat een meestal niet levensvatbaar dier. De bevruchting van een XXei door een Yzaaddiertje resulteert in een vruchtbaar wijfje. De combinatie van een O-ei met een Yzaaddiertje is niet levensvatbaar en een O-ei bevrucht door een Xzaaddiertje groeit uit tot een steriel mannetje (20). Dit geeft de verklaring voor de vondsten in Engeland, die na 1956 mogelijk werden door nieuwe methoden bij het onderzoek van menselijke chromosomen. Pseudovrouwen met het syndroom van Turner hadden een Xchromosoom te weinig, wat weergegeven kan worden met de formule XO (10). Een vrouw bij wie de menopauze abnormaal vroeg intrad, vertoonde het patroon XXX (17). Pseudomannen met het Klinefeltersyndroom bleken een XXYchromosomenpatroon te hebben (9, fig. 1). Deze waarnemingen brengen de proeven met vlinders van Goldschmidt (11) in herinnering. Hij concludeerde daaruit dat een HF ontstaat, wanneer de hoeveelheid geslachtsbepalend ferment van het geslacht niet met een bepaald minimum overweegt ten opzichte van het ferment van het andere geslacht. Dat voor de normale geslachtsontwikkeling noodzakelijke overwicht noemde hij epistase. Bij de mens is de scheiding der geslachten bijna volkomen. Deze scheiding, die men gonochorisme noemt, is echter geen regel voor de hele levende natuur. Veel plantensoorten, zoals de eik, de beuk en de berk zijn eenhuizig, wat wil zeggen, dat men mannelijke en vrouwelijke bloemen aan één plant vindt. Voorbeelden van tweehuizigheid

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen