1962 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 247

AFSTANDEN, TUSSENPOZEN EN VOORVALLEN

195

zoeven genoemde geval a) als in het geval b) gelijktijdigheid op ondubbelzinnige wijze kan worden vastgesteld, d.w.z. dat de twee waarnemers bedoeld in het geval a) tesamen met de twee waarnemers in het geval b) ten aanzien van dezelfde reeksen van voorvallen tot de conclusie komen dat zij gelijktijdig, isochroon, zijn. Isochronie zou dus zowel t.o.v. de plaats als t.o.v. een gelijkmatige beweging van waarnemers een invariante betrekking tussen voorvallen zijn. Het zal wel duidelijk zijn dat aan deze onderstelling behalve het denkbeeld van de ideale klok ook dat van de oneindig grote signaalsnelheid ten grondslag ligt. Immers alleen dan wanneer men aanneemt dat de tijdmeting met signalen van oneindig grote snelheid uitgevoerd gedacht mag worden, zullen de uiteenlopende, doch eindig gedachte, relatieve snelheden van waarnemers bij de vaststelling van de isochronie geen rol spelen. Tussen beide begrippen, de ideale klok en de oneindig grote signaalsnelheid, bestaat nu echter een essentieel verschil. Het eerste kan als een idealisering van reëele physische verschijnselen worden beschouwd. In deze verschijnselen is ons echter geen enkele physische werking bekend, die zich met grotere snelheid dan de lichtsnelheid voortplant 8). Dit zou ons nog niet behoeven te weerhouden in de theorie met oneindig grote signaalsnelheden te werken, zolang de consequenties van die theorie niet in strijd zouden blijken met de experimentele waarneming. Een van de consequenties is nu, dat een waarnemer, die zich in de richting van een lichtstraal beweegt (dus „achter het licht aan") een kleinere waarde voor de lichtsnelheid zal moeten vinden dan een waarnemer die in tegengestelde richting (dus „het licht tegemoet") beweegt. Het feit dat deze consequentie door de proeven van Michelson e.a. experimenteel werd gelogenstraft, was voor Einstein aanleiding het denkbeeld van de oneindig grote signaalsnelheid prijs te geven en daarvoor het principe van de invariantie van de lichtsnelheid in de plaats te stellen, waarin de consequentie begrepen is, dat de lichtsnelheid tevens de bovenste grenswaarde voor de physische signaalsnelheid aangeeft. Onder een „signaal" moet hierbij verstaan worden elke werking die een waarneembaar physisch effect kan veroorzaken, zodat ook gezegd mag worden dat de lichtsnelheid de bovenste grens voor de physische causaal-snelheid aangeeft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen