1962 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 342

278

H. VERHEUL

afsluiting kan brengen." Mij is uit zijn artikel slechts gebleken dat verschijnselen, die men waarneemt in levende organismen, niet in strijd behoeven te zijn met de entropiewet uit de thermodynamica, omdat men zich ook natuurkundige processen kan denken waarbij de entropie afneemt, terwijl toch de entropiewet opgaat. Maar is het niet wat irreëel om te onderstellen, dat een zo groot fysicus als Max Planck dit laatste niet geweten zou hebben? (Zie pag. 20 van (2)). Wat is dan echter het oogmerk geweest, dat tot het schrijven van de Groot's artikel heeft geleid? Moest dit misschien een poging worden om het verschijnsel „Leven" zelf binnen de grenzen van het huidige natuurwetenschappelijke denken te brengen? De titel „Entropie en leven" doet dit toch op z'n minst vermoeden. Entropie en leven, twee begrippen die twee werelden vertegenwoordigen. De één een exponent van de wereld van het strakke, logische, natuurwetenschappelijke denken der mensen. Een wereld waarin het verstand en de rede zegevieren en waarin wij onze behoefte aan doorzichtige verklaring uitleven in strakke lijnen van ons denken. Zo heeft de mensheid theorieën kunnen opbouwen en wetmatigheden ontdekt voor de dode natuur. Leven, het begrip dat ons denken te boven gaat. Het leven, zoals wij dit kennen, kenmerkt zich niet alleen door orde van het omhullende organisme, maar ook de chaos is van dit leven een essentieel onderdeel (zie van Ruler (7)). Het leven ontstaat uit God's welbehagen en wij kunnen er alleen over leren uit de door Hem geschonken Bijbel en de door Hem geschapen natuur. Dit leven is voor ons één groot mysterie. Onder meer kenmerkt het zich door de vrijheid, die het ons ook mogelijk maakt en veroorlooft ons te verdiepen in de verschijnselen, die we in de natuur ontmoeten. De theorieën, die wij toepassen op de dode natuur, om zo de verschijnselen die we daar waarnemen te ordenen, die theorieën zijn misschien toepasbaar op de verschijnselen binnen levende organismen, voor zover we in die verschijnselen analogieën met andere verschijnselen herkennen. Over het leven zelf kunnen ze ons niets leren. En hoewel de titel, de aanvangszin en de slotzin van zijn artikel het anders suggereren, moet ook de poging van de Groot, dit grote mysterie, het leven, binnen ons essentieel begrensde natuurwetenschappelijk denken te brengen, mislukken. We mogen en moeten openstaan voor de vorderingen der moderne biologie en, voor zover mogelijk, hieraan meewerken. Echter zij, die hieraan daadwerkelijk meewerken, zullen zich daarbij steeds moeten realiseren, dat zij zich bij het onderzoek van de fundamentele struc-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen